Isang malaking gulo ang kasalukuyang sumasabog sa loob ng gobyerno habang hindi pa man naililibing nang maayos ang labi ni dating DPWH Undersecretary Maria Catalina “Cathy” Cabral. Sa gitna ng makapigil-hiningang imbestigasyon sa kanyang pagkamatay, ang mas malaking tanong na nagpapakulo sa dugo ng taumbayan ay ito: Kanino mapupunta ang tinatayang P20 bilyon na yaman na iniwan ng tinaguriang “Reyna ng Flood Control”?
Ang Dambuhalang P20-Bilyong ‘Kickback’
Ayon sa mga source mula sa Department of Interior and Local Government (DILG), lumalabas sa forensic accounting na ang yaman ni Cabral ay hindi lamang basta sahod ng isang kawani ng gobyerno. Mula sa mga tagong mansyon, naglalakihang lupain, hanggang sa mga sikretong bank account sa ibang bansa, ang halagang P20 bilyon ay hinihinalang nagmula sa mga “blood money” o kickbacks mula sa mga proyektong flood control na hindi naman naramdaman ng publiko.
Sa ilalim ng matinding utos ni Pangulong Bongbong Marcos, sinimulan na ng Anti-Money Laundering Council (AMLC) ang pag-freeze sa lahat ng ari-arian na nakakabit sa pangalan ni Cabral at sa mga hinihinalang “dummies” nito. Ngunit ang laban para sa bilyon-bilyong ito ay tila isang madugong teleserye na ngayon pa lang nagsisimula.
Gobyerno vs. Pamilya: Sino ang May Karapatan?
Narito ang tatlong posibleng senaryo kung saan babagsak ang dambuhalang kayamanan:
Forfeiture ng Estado: Isinusulong na ng Department of Justice (DOJ) ang Civil Forfeiture Case. Sa ilalim ng batas, kapag napatunayan na ang yaman ay “ill-gotten” o galing sa pagnanakaw sa kaban ng bayan, ito ay kukunin ng gobyerno at ibabalik sa National Treasury. Ito ang sigaw ng mga biktima ng baha—ibahagi ang pera sa mga totoong nangangailangan.
Ang mga ‘Legal Heirs’: Pilit na ipinaglalaban ng kampo ng pamilya Cabral na ang mga ari-arian ay lehitimong bunga ng kanilang mga negosyo. Ngunit nahaharap sila sa malaking hamon: Paano ipapaliwanag ang bilyon-bilyong halaga na hindi tugma sa kanilang mga isinumiteng SALN (Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth)?
Ang ‘Shadow Masterminds’: Ito ang pinaka-kontrobersyal. May mga ulat na ang malaking bahagi ng pera ay hawak ng mga “nominees” o mga maimpluwensyang politiko na kasabwat ni Cabral. Ngayong wala na ang “Reyna,” nag-uunahan na ang mga “Big Fish” na ito na itago o tuluyang angkinin ang mga pondong ito bago pa maabot ng kamay ng batas.
Ang ‘Cabral Ledger’: Ang Tunay na Kayamanan
Hindi lamang pera ang iniwan ni Cabral. Ayon sa mga otoridad, ang narekober na “Cabral Ledger” mula sa kanyang mga lihim na vault ay naglalaman ng mga pangalan ng mga Kongresista at Senador na tumatanggap ng linggu-linggong “payola.” Ito ang yaman na kinatatakutan ng lahat. Ang sinumang makahawak sa listahang ito ay may kapangyarihang magpabagsak ng buong administrasyon.
Habang nagpapatuloy ang forensic examination sa kanyang mga gadgets, lalong nagiging malinaw na ang pagkamatay ni Cabral ay hindi isang simpleng aksidente o pagpapakamatay, kundi isang desperadong hakbang upang maprotektahan ang bilyon-bilyong yaman na ito.
Hustisya o Bururol?
Sa huli, ang yaman ni Cabral ay simbolo ng bulok na sistema sa DPWH. Kung ang P20 bilyon ay mapupunta lamang sa panibagong korapsyon o mauuwi sa areglo sa pagitan ng mga makapangyarihan, ang kamatayan ni Cabral ay magiging isa na namang “malamig na kaso” sa kasaysayan ng Pilipinas. Ang sambayanang Pilipino ay nakabantay: Ibalik ang pera sa bayan!
