Sa kabila ng maugong na usap-usapan tungkol sa posibleng pagpapalabas ng warrant of arrest mula sa The Hague, lumutang ang mga matitibay na legal na basehan na nagsisilbing “bakal na pader” na nagpoprotekta kay dating Pangulong Rodrigo Duterte. Ang “malaking pag-asa” na ito ay hindi lamang base sa politika, kundi sa mismong pundasyon ng pandaigdigang batas.

Ang Prinsipyo ng Complementarity

Ito ang pinakamalakas na baraha ng kampo ni Duterte. Sa ilalim ng Rome Statute, ang ICC ay maaari lamang makialam kung ang isang bansa ay “unwilling or unable” (hindi kaya o ayaw) na mag-imbestiga. Dahil sa mga aktibong imbestigasyon ng Senado at Kamara (gaya ng Quad Committee) at ang mga kasong isinasampa na ng DOJ laban sa mga tiwaling pulis, napatunayan na ang justice system ng Pilipinas ay gumagana. Kapag gumagana ang lokal na korte, awtomatikong mawawalan ng hurisdiksyon ang ICC.

Ang Withdrawal ng Pilipinas noong 2019

Iginiit ng mga legal experts na mula nang kumalas ang Pilipinas sa Rome Statute noong March 2019, wala nang legal na kapangyarihan ang ICC sa bansa. Bagama’t sinasabi ng ICC na may hurisdiksyon sila sa mga naganap bago ang 2019, ang pagpapatupad ng anumang warrant ay nangangailangan ng kooperasyon mula sa gobyerno—isang bagay na mariing itinatanggi nina VP Sara Duterte at maging ng ilang kaalyado sa Senado gaya ni Sen. Imee Marcos.

Ang Solid North at South Alliance

Ang muling pagkakaisa ng mga taga-suporta ni Tatay Digong at ang matapang na paninindigan ni Vice President Sara Duterte ay nagpapakita ng matinding pressure sa administrasyon. Sa harap ng posibleng krisis sa soberanya, mas pinipili ng maraming mambabatas na protektahan ang dating Pangulo kaysa sundin ang utos ng mga dayuhang hukom. Ito ay nagpapakita na ang suporta kay PRRD ay nananatiling buo at matatag.

Kawalan ng Enforcement Power ng ICC

Isang malaking katotohanan ang nalantad: Ang ICC ay walang sariling pulis. Sila ay umaasa lamang sa lokal na pulisya (PNP) para isilbi ang anumang warrant. Sa kasalukuyang liderato at sa tindi ng suporta ng mga pulis at sundalo kay PRRD, malabo pa sa tinta ng pusit na may magtatangkang mag-aresto sa kanya sa loob ng Davao o saanmang dako ng Pilipinas.

Ano ang ibig sabihin nito para kay PRRD?

Ayon sa mga analyst, ang malaking pag-asa na ito ay nangangahulugan na hindi siya makukulong sa labas ng bansa hangga’t nananatili siya sa Pilipinas. Lokal na hustisya ang mananaig dahil kung may kaso man, ito ay diringgin sa harap ng mga Pilipinong hukom at hindi sa mga dayuhan.

Konklusyon: Yari ang ICC!

Sa bawat araw na lumilipas, lalong lumilinaw na ang ICC investigation ay nauuwi na lamang sa isang “political noise.” Sa matatag na justice system ng Pilipinas at sa proteksyon ng kanyang mga tapat na kaalyado, ang pangarap ng mga kritiko na makitang nakakulong si Tatay Digong sa The Hague ay tila malabong mangyari.