Isang malaking pagsabog sa balita ang yumanig sa Kamara matapos lumabas ang isang investigative report na nagbansag kay Ilocos Norte 1st District Rep. Ferdinand Alexander “Sandro” Marcos bilang bagong “Pork Barrel King.” Hindi rin nakaligtas ang kanyang amain na si dating Speaker Martin Romualdez, na kinaladkad din sa isyu ng umano’y bilyon-bilyong halaga ng pondo na nakalaan sa kanilang mga distrito.
Ang P15.8 Bilyon na Tanong
Sa ulat na inilabas ng Philippine Center for Investigative Journalism (PCIJ) kamakailan, lumitaw ang tinatawag na “allocables”—isang bagong anyo ng pork barrel na nakapaloob sa budget ng Department of Public Works and Highways (DPWH). Ayon sa datos, si Sandro Marcos ang nakakuha ng pinakamataas na share sa buong bansa, na umaabot sa mahigit P15.8 bilyon mula 2023 hanggang 2025.
Sumunod naman sa kanya si Martin Romualdez na may nakalaang P14.4 bilyon para sa kanyang distrito sa Leyte. Ang tanong ng marami: Bakit ang mga kaalyado at kamag-anak ng Pangulo ang may pinakamalaking parte sa kaban ng bayan?
Binanatan! Martin Romualdez, Puntirya ng Kritiko
Hindi nagustuhan ng mga watchdog group at ng oposisyon ang diskresyong ito sa budget. Binanatan ng mga progresibong grupo si Romualdez, na sinasabing ang sistemang ito ay “patronage politics” sa pinakamataas na antas. Habang marami ang nagugutom at kulang sa ayuda, ang mga distrito ng mga nasa kapangyarihan ay tila dinidilig ng ginto.
Sa gitna ng imbestigasyon ng Ombudsman sa ilalim ni Boying Remulla, nangako ang ahensya na “susundan ang ebidensya” kahit sino pa ang masagasaan. Ngunit para sa mga ordinaryong Pilipino, ang salitang “pork barrel” ay may mapait na lasa dahil sa alaala ng PDAF scam noong mga nakaraang taon.
Depensa ng Malacañang
Agad namang rumesponde ang Palasyo at ang kampo ni Sandro Marcos. Ayon sa kanila, ang mga pondong ito ay “itemized” at hindi katulad ng lumang pork barrel na idineklara ng Korte Suprema na iligal. Paliwanag nila, ang bilyon-bilyong pondo ay para sa mga kalsada, flood control, at mga proyektong magpapaunlad sa kanilang mga lalawigan.
Ngunit hindi kumbinsido ang publiko. Ayon sa mga kritiko, maski tawagin pa itong “allocable” o “non-programmed funds,” kung ang mambabatas pa rin ang nasusunod kung saan ito pupunta, ito ay matuturing pa ring pork barrel.
“Haring” Pork sa Bagong Pilipinas?
Sa ilalim ng panawagang “Bagong Pilipinas,” marami ang umasa na mawawala na ang korapsyon at favoritism sa budget. Pero sa paglabas ng mga numerong ito, tila muling nabuhay ang multo ng nakaraan.
“Hindi pwedeng may pinapaburan habang ang ibang distrito ay nananatiling mahirap,” ani ng isang kinatawan mula sa Makabayan Bloc.
Sa ngayon, nakatutok ang mata ng sambayanan kay Sandro Marcos at Martin Romualdez. Magagawa ba nilang linisin ang kanilang pangalan sa harap ng mga dokumentong nagpapatunay ng kanilang dambuhalang alokasyon? O ito na ang simula ng pagguho ng tiwala ng madla sa kanilang liderato?
