Sa gitna ng mga kinakaharap na legal na laban ng dating Pangulong Rodrigo Duterte, muling naging sentro ng usap-usapan ang kanyang kayamanan matapos ang mga panibagong pasabog mula sa kanyang matinding kritiko na si dating Senador Antonio Trillanes IV. Ang isyu ng di-umano’y nakatagong yaman ng pamilya Duterte ay muling nagliyab, na nagdadala ng mga tanong tungkol sa integridad, transparency, at ang tunay na pinagmulan ng kanilang bilyon-bilyong piso.
Ayon sa listahang inilabas ni Trillanes, mayroong hindi bababa sa 41 ari-arian ang pagmamay-ari ng pamilya Duterte na nakakalat sa Davao City at Metro Manila [00:32]. Ang mga ari-ariang ito ay bahagi ng mas malawak na imbestigasyon sa mga bank accounts ng pamilya na naging kontrobersyal simula pa noong kampanya sa pagkapangulo noong 2016. Isa sa pinaka-maugong na bahagi ng rebelasyong ito ay ang tungkol sa BPI Julia Vargas branch account, kung saan di-umano ay may nakatagong Php 211 milyon na hindi nadeklara sa Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN) ni Duterte noong 2014 [03:26].
Bagama’t noong una ay itinanggi ng kampo ng dating pangulo ang pagkakaroon ng naturang account, kalaunan ay inamin din nila na mayroon silang account sa nasabing bangko, ngunit iginiit na hindi ito aabot sa halagang sinasabi ni Trillanes [00:50]. Sa kabila nito, nananatiling mailap ang dating pangulo sa hamon na pumirma ng isang “bank waiver” upang mabuksan ang kanyang mga accounts para sa publiko. Ang pag-iwas na ito ay nagdulot ng pagdududa, lalo na’t ang ibang mga kandidato noon sa pagkapangulo tulad nina Grace Poe, Mar Roxas, at Leni Robredo ay pumirma ng kanilang mga waivers para sa transparency [04:44].
Hindi lamang ang dating pangulo ang sentro ng usaping ito. Ayon sa ulat, ang kanyang common-law wife na si Cielito “Honeylet” Avanceña ay mayroon ding malalaking deposito sa bangko, habang ang kanyang mga anak na sina Sara, Paolo, at Sebastian ay nakitaan din ng daan-daang milyong pisong pumasok sa kanilang mga accounts sa loob ng maraming taon [04:24]. Maging ang bunsong anak na si Kitty Duterte ay napasama sa usapan nang makita itong may hawak na mamahaling Hermès Birkin bag—isang simbolo ng karangyaan na nagkakahalaga ng milyon-milyon—sa murang edad na 20 [01:50].
Ang katanungang bumabalot ngayon sa sambayanan ay simple: Saan galing ang lahat ng ito? Sa gitna ng kanyang pagmamalaki bilang isang lider na para sa mahihirap, ang mga dokumentong inilalabas ni Trillanes ay tila nagpapakita ng kabaligtaran. May mga espekulasyon din na ang yaman na ito ang ginagamit upang bayaran ang mga mamahaling defense lawyers ng dating pangulo, na sinasabing tumatanggap ng Php 2.5 milyon buwan-buwan para sa kanilang serbisyo [02:09].
Sa kabila ng mga akusasyong ito, ang kampo ni Duterte ay nagbigay ng mga paliwanag na ang ilan sa kanilang mga yaman ay nagmula sa mga “regalo” ng mayayamang kaibigan [03:07]. Gayunpaman, sa ilalim ng anti-graft laws sa Pilipinas, ang isang opisyal ng gobyerno ay hindi basta-basta pwedeng tumanggap ng malalaking halaga o regalo na maaaring ituring na suhol o bribe [03:16].
Habang patuloy na bineberipika ang iba pang impormasyon, binigyang-diin ni Trillanes na ang Php 211 milyon ay “tip of the iceberg” lamang [05:03]. Marami pa umanong nakatagong dollar accounts at iba pang transaksyon na hindi pa ganap na nailalabas sa publiko. Ang katahimikan ng dating pangulo sa mga partikular na detalyeng ito ay lalong nagbibigay ng kuryosidad sa mga mamamayan.
Sa huli, ang katotohanan ay laging may paraan upang lumabas. Tulad ng paalala mula sa Bibliya sa Lucas 8:17, walang lihim na hindi mabubunyag [06:31]. Sa harap ng ganitong kalaking isyu, ang panawagan ng bayan ay transparency at pananagutan. Ang yaman sa lupa ay panandalian lamang, ngunit ang katotohanan at integridad ang magsisilbing tunay na pamana ng sinumang pinuno. Mananatili ba itong isang misteryo, o darating ang araw na ganap nang mabubuksan ang mga bank accounts na pilit na itinatago sa kadiliman? Ang kasaysayan ang magiging huling hurado sa kwentong ito ng kapangyarihan at kayamanan.
