BIG GOOD NEWS?! ICC JUDGES “DUDUKUTIN” NG RUSSIA? DUTERTE LALAYA NA BA—PALASYO, YARI NA?

Isang Kontrobersiyal na Teorya ang Yumanig sa Social Media

May bagong lindol sa larangan ng pandaigdigang pulitika at hustisya. Sa loob lamang ng ilang oras, kumalat sa social media ang balitang tinawag ng ilan na “pinakamalaking good news” para sa mga tagasuporta ni Rodrigo Duterte: may umano’y hakbang ang Russia laban sa ilang opisyal ng International Criminal Court—at kung mangyari ito, lalaya na raw si Duterte.

Malakas ang sigaw. Matindi ang haka-haka. At gaya ng inaasahan, nagliyab ang debate: totoo ba ito, o isa lamang mapanganib na interpretasyon ng internasyonal na batas?

Ang Ugat ng Usap-usapan: Russia vs. ICC

Ayon sa mga vlog at komentaryong umani ng milyon-milyong view, galit ang Russia sa ICC matapos maglabas ng warrant laban kay Vladimir Putin—sa kabila ng katotohanang hindi miyembro ng ICC ang Russia. Mula rito, lumitaw ang isang radikal na argumento: kung “walang hurisdiksiyon” ang ICC sa Russia, bakit naglabas ng warrant? At kung may “labag,” maaari raw managot ang mga opisyal ng ICC sa ilalim ng batas ng Russia.

Sa ganitong lohika, may nagsabing puwedeng hulihin o hatulan ng Russia ang ilang ICC officials—isang ideyang kinikilabutan ang marami, ngunit kinakapitan ng iba bilang hudyat ng “pagguho” ng ICC.

Kung Babagsak ang ICC, Ano ang Ibig Sabihin Kay Duterte?

Dito umiikot ang pinakamainit na tanong. Para sa mga tagasuporta ni Duterte, simple ang salaysay:
Kung mawawala o hihina ang ICC, mawawala ang kaso—at lalaya ang dating pangulo.

Ngunit sa mundo ng batas, hindi ganoon kasimple. Ang ICC ay may sariling proseso, at ang bisa ng isang kaso ay hindi awtomatikong nawawala dahil lamang sa alitan ng isang estado laban sa korte. Gayunpaman, ang pulitika ay madalas sumisingit sa pagitan ng letra ng batas at aktwal na pagpapatupad nito.

Kidnapping o Due Process? Ang Pinakamapanganib na Punto

Isa sa pinaka-nakakagimbal na argumento ng mga vlog ay ang paratang ng “illegal rendition”—na may mga kaso sa kasaysayan kung saan dinukot ang mga akusado upang maiharap sa hukuman, at pinayagan pa rin ng korte ang paglilitis basta’t may due process sa dulo.

Mula rito, may nagbababala: kung pinayagan noon, puwede ring baliktarin. Ibig sabihin, kung may estado raw na gagamit ng parehong taktika laban sa ICC officials, anong moral standing ang ICC para umalma?

Ito ang puntong pinakadelikado—dahil kahit sa teorya, ang pag-normalize ng kidnapping bilang paraan ng hurisdiksiyon ay nagbubukas ng pinto sa kaguluhan sa internasyonal na sistema.

Palasyo sa Gitna ng Ingay

Habang umiinit ang social media, tahimik ang Malacañang. Walang opisyal na pahayag na nagkukumpirma o nagde-deny sa mga usap-usapan. Para sa ilan, ang katahimikan ay senyales ng pag-iingat. Para sa iba, ito ay pag-amin ng kahinaan.

Sa pulitika, alam natin ang tuntunin: kapag maingay ang labas at tahimik ang loob, may binabantayan.

Ang Pandaigdigang Larangan: Hindi Lang Pilipinas ang Nakataya

Mahalagang tandaan: hindi lang Pilipinas ang nakatingin sa banggaan ng Russia at ICC. Nariyan ang US, China, at iba pang kapangyarihan na hindi rin miyembro ng ICC, at may sari-sariling interes.

Kung hihina ang ICC, sino ang panalo?
Kung lalakas ang ideya na puwedeng balewalain ang korte, sino ang talo?

Ang sagot: ang mga biktima—ang dahilan kung bakit itinatag ang ICC matapos ang mga trahedya ng ika-20 siglo.

Reality Check: Ano ang Totoo, Ano ang Haka-haka

Upang maging patas, walang opisyal na dokumento na nagsasabing “dudukutin” ng Russia ang ICC judges. Wala ring pormal na hatol na agad magpapalaya kay Duterte sa ngayon. Ang umiikot ay mga interpretasyon, opinyon, at pulitikal na pressure—hindi pa pinal na katotohanan.

Subalit sa modernong pulitika, ang perception ay sandata. Kapag sapat na karami ang naniwala, nagiging puwersa ang isang ideya.

Kung May Isang Aral ang Krisis na Ito

Ito ang aral: ang rule of law ay marupok kapag ginawang sandata ng kapangyarihan. Kapag ang mga korte ay hinahamon hindi sa loob ng batas kundi sa lakas ng estado, ang buong sistema ang nanginginig.

Para sa mga Pilipino, ang tanong ay hindi lamang kung lalaya si Duterte, kundi kung anong uri ng mundong legal ang nais nating tahakin. Isang mundong may malinaw na panuntunan? O isang mundong ang pinakamalakas ang laging tama?

Wakas na Bukas ang Pinto

Sa ngayon, walang pinal na sagot. Ang ICC ay nariyan pa. Ang Russia ay nananatiling matigas ang tindig. Ang Palasyo ay maingat. At ang social media—tuloy ang apoy.

BIG GOOD NEWS ba ito?
O BIG ILLUSION?

Ang tanging tiyak: may mas malaking laban na nagaganap sa likod ng mga headline. At gaya ng dati, ang katotohanan ay hindi basta sumisigaw—kailangan itong hanapin.

Mabuhay ang Pilipinas. Ngunit sa gitna ng sigawan, huwag nating kalimutan: ang hustisya ay hindi dapat nadadala ng ingay—kundi ng katotohanan.