Nagpanggap na paralisado ang bilyonaryong si Don Rafael Alonso upang subukan ang puso ng kaniyang fiancée na si Isabela. Akala niya mahal siya nito nang totoo, pero hindi niya inasahan ang nakita niyang tunay na ugali. At sa gitna ng lahat, may isang simpleng kasambahay na tahimik na nag-aalaga sa kanya. Ang kwentong ito ay magpapakita kung sino ang tunay na nagmahal—hindi dahil sa kayamanan, kundi dahil sa puso.

Malamig ang simoy ng hangin sa malawak na terrace ng mansyon sa Makati. Ang buong lungsod ay kumikislap sa ibaba, puno ng mga ilaw na tila mga bituin na nahulog mula sa kalangitan. Pero sa loob ng mansyon, may lalaking nakatayo sa harap ng malaking bintana, nakatingin sa kalayuan. Ang isip ay puno ng pag-aalinlangan.

Si Don Rafael Alonso, 35 taong gulang, bilyonaryo. May-ari ng isa sa pinakamalaking kumpanya sa buong Pilipinas, ang Alonso Enterprises. Kilala siya bilang matapang na negosyante, malinaw ang isip, matalino, at walang takot sa kahit sino. Pero sa gabi na ito, hindi negosyo ang iniisip niya kundi ang kanyang fiancée, si Isabella Cruz.

28 na taong gulang, maganda, sophisticated, matalino sa usapan, at perpektong kandidata para sa asawa ng isang bilyonaryo. Limang buwan na silang engaged. Lahat ng tao sa paligid nila ay sinasabing perpektong couple sila. Pero sa loob ng puso ni Rafael, may bahid ng duda. Mahal ba talaga siya ni Isabela o dahil lang sa pera niya?

“Rafael, nandito ka pala,” sabi ng isang boses mula sa likuran.

Lumingon si Rafael. Nakita niya si Isabella, nakasuot ng mamahaling itim na gown. Ang buhok ay nakaayos na parang modelo. Ang mukha ay perpekto, walang bahid ng pagod o alalahanin.

“Nag-iisip lang,” sagot ni Rafael, binalik ang tingin sa bintana.

Lumapit si Isabela, ngumiti at hinawakan ang braso niya. “Ano ba ang iniisip mo? Ilang araw ka nang tulala. May problema ba sa kumpanya?”

“Wala,” sagot ni Rafael, ngumiti rin pero hindi aabot sa mga mata. “Nag-iisip lang ako tungkol sa atin.”

Tumaas ang kilay ni Isabela. “Sa atin? Bakit? May problema ba?”

Umiling si Rafael. “Wala. Pero gusto ko lang malaman… Isabela, mahal mo ba talaga ako?”

Tumawa si Isabella nang malakas, parang joke lang ang tanong. “Rafael, ano ba ang tanong mo ‘yan? Syempre mahal kita. Bakit ka ba nagtatanong ng ganyan?”

Tumingin si Rafael sa kanya nang mataman. “Mahal mo ba ako kahit wala akong pera?”

Natigilan si Isabela. Sandali siyang nanahimik pero mabilis ding bumalik ang ngiti. “Rafael, bakit naman mawawala ang pera mo? Ikaw ang pinakamayamang tao na kilala ko. At mahal kita, hindi dahil sa pera mo kundi dahil ikaw ay ikaw.”

Ngumiti si Rafael pero sa loob alam niyang hindi iyon ang totoo. Narinig niya ang sagot. Naramdaman niya ang pagka-rehearsed. Hindi natural. Kaya naisip niya ang plano. Isang planong magpapakita ng katotohanan.

Kinabukasan, tinawag ni Rafael ang kanyang pinakamalapit na tagapayo, si Attorney Navaro.

“Attorney, kailangan ko ng tulong mo,” sabi ni Rafael, seryoso ang mukha.

“Ano po ‘yun, Sir Rafael?” tanong ni Attorney Navaro.

“Gusto kong magpanggap. Magpanggap na paralisado ako. Na nawalan ako ng kakayahang maglakad dahil sa aksidente. At gusto kong makita kung paano magre-react si Isabela.”

Napamaang si Attorney Navaro. “Sir, sigurado po kayo? Delikado po ‘yan. Paano kung…”

“Kailangan kong malaman ang totoo,” putol ni Rafael. “Kailangan kong malaman kung mahal niya ako o ang pera ko lang.”

Tumango si Attorney Navarro. “Kung ‘yan po ang gusto ninyo, tutulungan ko kayo. Pero sir, handa po ba kayong tanggapin ang katotohanan kahit masakit?”

Tumingin si Rafael sa kanya. “Handa na ako.”

Ilang araw pagkatapos, naganap ang pekeng aksidente. Umuwi si Rafael mula sa isang business trip at sinabi niya kay Isabela na nabangga siya ng sasakyan. Hindi totoo pero gumawa sila ng fake medical reports, fake hospital records, at lahat ng kailangan upang maniwala ang lahat.

At ngayon nakahiga si Rafael sa kanyang kwarto, sa wheelchair, hindi raw makakilos ang kanyang mga binti. Pumasok si Isabela sa kwarto. Ang mukha niya puno ng alalahanin pero may bahid ng inis sa mga mata.

“Rafael, kamusta ka na?” tanong niya, lumapit sa kama.

“Ayos lang,” sagot ni Rafael, pinilit na ngumiti. “Masakit lang. Pero okay lang ako.”

Umupo si Isabela sa tabi ng kama. “Sinabi ng doktor, matagal ka raw bago gumaling. Baka hindi ka na raw makalakad.”

Tumango si Rafael. “Sabi nila malabo na.”

Nanahimik si Isabela. Tumingin siya sa sahig at sa sandaling iyon nakita ni Rafael ang tunay niyang reaksyon. Hindi pagkalungkot kundi pagkabigo. Inis. Pagkagulat na masama.

“Isabela, mahal pa rin mo ba ako?” tanong ni Rafael.

Tumingin si Isabela sa kanya, ngumiti pero peke. “Syempre Rafael, mahal pa rin kita.”

Pero ramdam ni Rafael, hindi totoo.

Ilang linggo ang lumipas. Si Rafael ay nanatiling nakakulong sa wheelchair. Pinilit niyang maging matibay pero mahirap. Mahirap na magpanggap na mahina ka kahit alam mong kaya mo pang tumayo.

At habang tumatagal, nakikita niya ang pagbabago ni Isabela. Una, bihira na itong bumisita. Lagi raw may lakad, lagi raw may importante. Pangalawa, kapag bumibisita, hindi na masaya. Laging naiinis, laging nagmamadali. Pangatlo, lagi na siyang may kasama—sina Camila at Sofia, ang kanyang mga kaibigan. At lagi silang bumubulong, tumitingin kay Rafael na parang awa pero may halong paghamak.

Isang hapon habang nakaupo si Rafael sa terrace, narinig niya ang boses ni Isabela mula sa loob ng sala. Kasama niya sina Camila at Sofia.

“Grabe, Isabela, ano na ang plano mo?” tanong ni Camila.

“Ewan ko,” sagot ni Isabela, bumuntong-hininga. “Iniisip ko pa. Kasi naman, paano ko naman maikakasal sa taong hindi na makakalakad? Nakakahiya. Ano ang sasabihin ng mga tao?”

“True. Nakakahiya talaga,” dagdag ni Sofia. “Dapat mag-isip ka. Baka pwede mo na siyang layuan. Maraming iba diyan, Isabela. Maraming bilyonaryo na buo pa ang katawan.”

Tumawa sila nang malakas. At doon naramdaman ni Rafael ang sakit. Hindi dahil sa mga salita kundi dahil sa katotohanan. Malinaw na. Hindi siya mahal ni Isabella. Ang mahal lang nito ang pera niya. At ngayong akala nito ay wala na siyang kwenta, iniiwan na siya.

Pero may isang tao na hindi siya iniwan. Si Lina Morales. 26 na taong gulang. Simpleng kasambahay sa mansyon. Payat, maliit, may kayumangging balat. Simpleng mukha, walang makeup. Laging nakasuot ng simpleng damit, t-shirt at maong. Pero ang puso sobrang ganda.

Si Lina ay tahimik lang. Hindi siya nakikipag-usap ng matagal. Ginagawa lang niya ang trabaho niya. Pero mula nang magkaroon ng pekeng aksidente si Rafael, siya ang laging nag-aalaga. Tuwing umaga, si Lina ang nagdadala ng pagkain. Tuwing hapon, siya ang naglilinis ng kwarto. Tuwing gabi, siya ang nag-aayos ng mga gamit ni Rafael. Hindi siya kailanman nagreklamo. Hindi siya kailanman tumigil.

Isang gabi habang nag-aayos si Lina ng kumot ni Rafael, nagsalita siya. “Sir Rafael, okay lang po ba kayo?” tanong niya, mahinang boses pero puno ng malasakit.

Tumingin si Rafael sa kanya.

Ngumiti si Lina. “Salamat sir. Kung kailangan niyo ng kahit ano, sabihin niyo lang po. Nandito lang ako,” sabi ni Lina, ngumiti rin.

At sa sandaling iyon, naramdaman ni Rafael ang mainit na pakiramdam. Hindi dahil sa romantic love kundi dahil sa tunay na malasakit. Walang halong interest. Walang halong pagpapanggap.

“Lina,” sabi ni Rafael. “Salamat. Hindi ko alam kung paano ko susuklian ang mabuti mong loob.”

Umiling si Lina. “Wala pong suklian, sir. Trabaho ko po ito. At saka tao lang po kayo. Kailangan niyo rin ng tulong.”

Napatigil si Rafael. Tao lang. Ilang taon na siyang bilyonaryo at lahat ng tao ay tumitigil kapag nakikita siya. Lahat ay sumusunod. Pero si Lina, tinitingnan siya bilang tao lang—simpleng tao na nangangailangan. At doon nagsimula niyang makita ang pagkakaiba.

Lumipas ang mga araw. Si Isabela lalo pang lumayo. Madalas na siyang wala at kapag nandoon, laging may dahilan upang umalis. Pero si Lina laging nandoon. Tahimik, matibay, maalalahanin.

Minsan habang naglilinis si Lina ng kwarto, biglang nahulog ang isang libro mula sa mesa. Mabilis siyang yumuko upang pulutin. Pero dahil mabilis siyang gumalaw, muntik na siyang madapa. Agad siyang inalalayan ni Rafael. Gamit ang kanyang mga braso, hinawakan niya ang kamay ni Lina upang hindi ito mahulog.

“Lina, okay ka lang?” tanong ni Rafael, nag-aalala.

Tumayo si Lina, namumula ang mukha. “Opo, sir. Pasensya na po. Naging pabigla-bigla ako.”

“Huwag kang mag-alala. Buti hindi ka nasaktan,” sabi ni Rafael, ngumiti.

Tumingin si Lina sa kanya. At sa sandaling iyon, may napansin si Rafael. Ang mga mata ni Lina. Puno ng katapatan, puno ng malasakit, walang halong pagkukunwari. At doon naramdaman niya may iba.

Lumipas ang mga linggo. Ang buhay ni Rafael sa wheelchair ay naging mas mahirap hindi dahil sa pisikal na kalagayan—alam naman niyang nagpapanggap lang siya—kundi dahil sa emosyonal na sakit na nararamdaman niya sa bawat araw. Si Isabela halos wala na. Madalas na lang siyang tumatawag, hindi na bumibisita. At kapag bumibisita, ilang minuto lang. Laging may dahilan. Laging may lakad, laging may iba pang mas importante.

Isang hapon, dumating si Isabela kasama sina Camila at Sofia. Pumasok sila sa sala, nakangiti pero may bahid ng pagmamaliit sa mga mukha.

“Rafael, nandito kami para bisitahin ka,” sabi ni Isabela, lumapit pero hindi man lang lumapit nang malapit. Nanatili siya sa malayo. Parang ayaw mahawaan.

“Salamat sa pagbisita!” sagot ni Rafael, nakaupo sa wheelchair, tumingin sa kanila.

Umupo sina Camila at Sofia sa sofa. Tumingin kay Rafael na parang nakakaawa.

“Grabe Rafael, ang hirap naman ng pinagdadaanan mo,” sabi ni Camila, ngumiti pero peke. “Paano ka na ngayon? Makakalakad ka pa ba?”

“Hindi ko pa alam,” sagot ni Rafael, mahinang boses. “Sabi ng doktor, matagal pa raw.”

Tumingin si Sofia kay Isabela, bumulong nang kaunti ngunit narinig ni Rafael. “Kawawa ka naman Isabela. Paano ka na ngayon?”

Namula si Isabela. Tinignan si Sofia, senyales na tumahimik. Pero huli na. Narinig na ni Rafael.

“Rafael?” sabi ni Isabella, pinilit na ngumiti. “Nag-aalala ako sa ‘yo. Pero alam mo, kailangan ko ring mag-isip ng future ko. Naiintindihan mo naman, ‘di ba?”

Napamaang si Rafael. “Ano ang ibig mong sabihin?”

Bumuntong-hininga si Isabela. “Ibig kong sabihin, kailangan nating pag-usapan ang tungkol sa atin. Kasi Rafael, mahal kita. Pero hindi ko alam kung kaya kong maging asawa ng taong na hindi makakalakad.”

Nanahimik si Rafael. Tumingin siya sa kanya at sa sandaling iyon, nakita niya ang totoo. Wala nang pagmamahal sa mga mata ni Isabela. Wala nang malasakit. Mayroon lang takot. Takot na maging asawa ng taong walang kakayahan. Takot na mawala ang buhay na in-expect niya.

“Isabela,” sabi ni Rafael, mahinang boses pero matatag. “Kung gusto mong umalis, umalis ka. Hindi kita pipigilan.”

Natigilan si Isabela. Hindi niya inasahan ang sagot na iyon. Akala niya magmamakaawa si Rafael. Pero hindi.

“Rafael… hindi mo ba ako pipigilan?” tanong niya, gulat.

“Hindi,” sagot ni Rafael, tumingin sa kaniya nang diretso. “Kasi kung hindi mo ako mahal dahil sa kung sino ako, kundi dahil lang sa kung ano ako, hindi mo talaga ako minahal.”

Namula si Isabela. Galit? Nahihiya? Tumayo siya. “Fine, kung ganyan, sige mag-isip muna ako. Pero Rafael, tandaan mo, hindi kita iniwan. Ikaw ang bumitaw.”

Umalis sila. Sina Camila at Sofia ay sumunod, ngumingiti pa rin pero may bahid ng paghamak.

Nang makaalis na sila, sumandal si Rafael sa wheelchair. Huminga ng malalim, masakit. Pero sa kabila ng lahat, may bahid ng kaluwagan. Kasi alam na niya, alam na niyang hindi siya mahal ni Isabela.

Pero habang nag-iisa siya, pumasok si Lina, dala ang isang tasa ng mainit na tsa.

“Sir Rafael, iniisip ko po na baka kailangan niyo ng kaunting init,” sabi ni Lina, inilapag ang tsa sa mesa.

Tumingin si Rafael sa kanya. Nakita niya ang simpleng ngiti. Walang halong awa. Walang halong paghamak. Simpleng malasakit lang.

“Salamat Lina,” sabi ni Rafael.

“Okay lang po ba kayo sir?” tanong ni Lina, naupo sa maliit na upuan, tumingin sa kaniya nang may malasakit.

Tumango si Rafael. “Pero Lina, pwede ba akong magtanong?”

“Opo, sir. Ano po?”

“Bakit ka nandito? Bakit ka nag-aalaga sa akin? Hindi mo naman ako obligasyon. Kasambahay ka lang. Pwede mong gawin ang trabaho mo at umalis. Pero ikaw, lagi kang nandito. Bakit?”

Natigilan si Lina. Yumuko, nag-isip, pagkatapos tumingin siya kay Rafael. “Sir, totoo po na trabaho ko lang ito. Pero sa tingin ko po, hindi lang trabaho ang dahilan kung bakit tayo tumutulong sa iba. Tumutulong tayo kasi tao tayo. At kayo po, sir, kahit bilyonaryo kayo, tao pa rin kayo. Kailangan niyo rin ang tulong. Kailangan niyo rin ang pagmamahal. Kaya nandito ako.”

Napatigil si Rafael. Walang salita. Kasi sa simpleng sagot na iyon, naramdaman niya ang hindi niya naramdaman kay Isabela. Tunay na pagmamalasakit.

“Lina,” sabi ni Rafael. “Salamat. Hindi ko alam kung paano kita pasasalamatan.”

Ngumiti si Lina. “Wala pong anuman, sir. Basta po nandito lang ako.”

Mula noon, naging mas malapit si Rafael kay Lina. Hindi dahil romantic kundi dahil sa tiwala. Nagtitiwala siya sa kanya kasi alam niyang hindi siya lolokohin ni Lina.

Isang gabi habang nag-aayos si Lina ng mga libro sa kwarto, nagtanong si Rafael, “Lina, mayroon ka bang pangarap sa buhay?”

Natigilan si Lina. Tumingin sa kanya. “Pangarap ko? Ano ang gusto mong mangyari sa buhay mo?”

Nag-isip si Lina. “Gusto ko pong makapagtapos ng pag-aaral kasi po hindi ako nakapagtapos ng college. Namatay po ang tatay ko kaya tumigil ako. Kaya ngayon nagtatrabaho ako. Pero sana po balang araw makapagtapos ako para makatulong ako sa nanay ko.”

Napatigil si Rafael. Naintindihan niya ang simpleng pangarap. Hindi yaman, hindi kapangyarihan. Simpleng edukasyon at pagtulong sa pamilya.

“Lina, tutulungan kita,” sabi ni Rafael.

Napamaang si Lina. “Sir, hindi po kailangan…”

“Gusto ko,” putol ni Rafael. “Gusto kitang tulungan kasi deserve mo. Kasi ikaw ang nag-alaga sa akin ng hindi humihingi ng kapalit.”

Napaluha si Lina. “Salamat po, sir. Salamat po talaga.”

Ngumiti si Rafael. At sa sandaling iyon, naramdaman niya ang saya. Hindi dahil sa pera kundi dahil nakagawa siya ng mabuti.

Ilang araw pagkatapos, bumalik si Isabela pero iba na ang dating niya. Mas malamig, mas distant.

“Rafael, mag-usap tayo,” sabi niya, pumasok sa kwarto.

“Ano?” tanong ni Rafael.

“Nag-isip ako at sa tingin ko mas mabuti na siguro kung… kung magtabi muna tayo. Hindi ibig sabihin na wala na tayo. Pero kailangan ko ng oras.”

Tumingin si Rafael sa kanya. “Isabela, sabihin mo na lang ang totoo. Gusto mo nang umalis kasi hindi mo na ako mahal.”

Natigilan si Isabela. Hindi siya makasagot.

“Alam ko na, Isabela,” sabi ni Rafael. “Alam kong hindi mo ako mahal. Mahal mo lang ang pera ko. Kaya nga nung nawala ang kakayahan ko, umalis ka na rin.”

“Hindi totoo ‘yan!” depensa ni Isabela, pero nanginginig ang boses.

“Totoo ‘yan,” sagot ni Rafael, mahinahon pero matibay. “Kaya sige Isabela, umalis ka na. Wala na tayong pag-usapan.”

Galit na umalis si Isabela. Hindi na siya bumalik. At sa gabing iyon, nag-isa si Rafael. Pero hindi siya malungkot kasi alam niyang ginawa niya ang tama.

Kinabukasan, pumasok si Lina, dala ang almusal. “Sir, kumain na po kayo,” sabi niya.

Ngumiti si Rafael. “Salamat, Lina. Umupo ka. Kumain tayo.”

Nagtaka si Lina. “Sir, ako po? Eh…”

“Ikaw. Kasi gusto kong kasama ka.”

Naupo si Lina at habang kumakain sila, nag-usap sila tungkol sa buhay, tungkol sa pangarap, tungkol sa lahat. At sa sandaling iyon, naramdaman ni Rafael: Ito ang tunay na koneksyon. Hindi dahil sa pera kundi dahil sa pagkatao. At alam niya, oras na para sa susunod na hakbang.

Lumipas ang dalawang linggo mula nang umalis si Isabela. Walang tawag, walang text, walang balita. Para bang nawala na siya sa buhay ni Rafael. Pero sa katotohanan, wala naman talagang nawala. Kasi hindi naman talaga siya naging bahagi ng buhay niya. Panlabas lang, pekeng koneksyon.

Habang tumatagal, lalong lumalim ang relasyon ni Rafael at Lina. Hindi romantic pa rin pero may koneksyon, may tiwala, may respeto, at higit sa lahat, may tunay na pagmamalasakit. Tuwing umaga si Lina ang unang bumabati. Tuwing gabi, siya ang huling nagpapaalam. At sa bawat araw, natutunan ni Rafael na mas mahalaga ang simpleng ngiti ni Lina kaysa sa lahat ng yaman sa mundo.

Isang hapon, habang nag-uusap sila sa terrace, nagtanong si Rafael, “Lina, kung may pagkakataon kang baguhin ang buhay mo, ano ang gugustuhin mong mangyari?”

Nag-isip si Lina. “Sir, sa totoo lang po, masaya na ako. Mahirap, kulang… pero masaya ako kasi alam kong tumutulong ako. At saka po, natutunan ko na ang tunay na saya ay hindi nasusukat sa kung gaano kalaki ang bahay mo o kung gaano karaming pera mo. Nasusukat ito sa kung gaano ka katotoo sa sarili mo.”

Napatigil si Rafael. Napakalalim ng sagot. Simpleng kasambahay pero mas malalim ang pag-iisip kaysa sa maraming taong nakilala niya sa High Society.

“Lina, tama ka,” sabi ni Rafael. “At dahil doon, gusto kong sabihin sa ‘yo ang totoo.”

Tumingin si Lina, nagtaka. “Totoo po? Ano pong totoo?”

Huminga ng malalim si Rafael. “Lina, hindi ako tunay na paralisado.”

Napamaang si Lina. “Ano po?”

“Nagpanggap lang ako,” sabi ni Rafael, tumingin sa kaniya ng diretso. “Ginawa ko ito para subukan si Isabela, para malaman ko kung mahal niya ako o ang pera ko lang. At alam mo na ang nangyari. Umalis siya kasi hindi niya ako mahal.”

Nanatiling tahimik si Lina. Tumingin siya kay Rafael. Hindi galit, hindi disappointed. Naintindihan lang.

“Sir, bakit niyo po sinabi sa akin?” tanong niya.

“Kasi ikaw ang nag-alaga sa akin ng hindi humihingi ng kapalit. Ikaw ang nagpakita ng tunay na malasakit. Kaya deserve mong malaman ang totoo.”

Napaluha si Lina. “Sir, kahit alam ko na pong nagpapanggap lang kayo, hindi po magbabago ang ginawa ko. Kasi nag-alaga ako sa inyo hindi dahil paralisado kayo kundi dahil tao kayo at kailangan niyo ng tulong.”

Napaiyak si Rafael. Hindi niya napigilan. Kasi sa buong buhay niya, gayon lang niya naramdaman ang tunay na pagmamahal. Hindi dahil sa pera kundi dahil sa pagkatao.

“Lina,” sabi ni Rafael, “salamat. Salamat kasi ipinakita mo sa akin kung ano ang tunay na pagmamahal.”

Ngumiti si Lina. “Wala pong anuman, sir.”

Kinabukasan, tumayo si Rafael. Literal, tumayo siya mula sa wheelchair. Naglakad. At para bang bumalik ang lahat ng lakas niya. Tinawag niya si Attorney Navaro.

“Attorney, tapos na ang eksperimento. Alam ko na ang kailangan kong malaman.”

“Ano po ang plano ninyo ngayon, Sir Rafael?” tanong ni Attorney Navaro.

“Plano kong baguhin ang buhay ng taong tumulong sa akin. Si Lina. Ipapaaral ko siya. Bibigyan ko ng magandang buhay hindi dahil utang na loob kundi dahil deserve niya.”

Ngumiti si Attorney Navaro. “Mabuting desisyon po ‘yan sir.”

Ilang araw pagkatapos, tinawag ni Rafael si Lina sa opisina niya sa mansyon.

“Lina, umupo ka,” sabi ni Rafael.

Naupo si Lina, kinabahan. “Sir, may problema po ba?”

“Wala,” sagot ni Rafael, ngumiti. “Gusto ko lang sabihin sa ‘yo na simula ngayon, ipapaaral kita. Sasagutin ko ang lahat ng gastos mo. At pagkatapos mong magtapos, kung gusto mo, pwede kang magtrabaho sa kumpanya ko. Hindi bilang kasambahay kundi bilang empleyado, dahil deserve mo.”

Napaiyak si Lina. “Sir, sobra na po ‘yan. Hindi ko po deserve…”

“Deserve mo,” putol ni Raphael. “Kasi ikaw ang nag-alaga sa akin ng walang hinihinging kapalit. Kaya ito kapalit ko sa ‘yo.”

Yumakap si Lina, umiiyak. “Salamat po sir. Salamat po talaga.”

Ilang buwan ang lumipas. Nag-aral si Lina. Natapos siya ng college. Naging professional siya at lahat ng iyon dahil sa tulong ni Rafael. Pero hindi lang iyon ang nangyari. Habang tumatagal, nahuhulog ang loob ni Rafael kay Lina, hindi dahil sa utang na loob kundi dahil nakita niya sa kanya ang tunay na babae. Ang babaeng hindi umaasa sa pera. Ang babaeng nagmamahal nang totoo.

Isang gabi, inanyayahan niya si Lina sa isang simpleng restaurant. Hindi mamahaling lugar. Simpleng karinderya lang kasi alam niyang doon sila komportable.

“Lina, may gusto akong sabihin sa ‘yo,” sabi ni Rafael habang kumakain sila.

Tumingin si Lina. “Ano po, Sir Rafael?”

“Una, huwag mo na akong tawagin, sir. Rafael lang. Pangalawa, gusto kitang tanungin. Lina, mayroon ka bang boyfriend?”

Namula si Lina. “Wala po. Bakit niyo po natanong?”

“Kasi,” sabi ni Rafael, huminga ng malalim. “Gusto kitang ligawan.”

Napamaang si Lina. “Ano po?”

“Gusto kitang ligawan. Hindi dahil utang na loob kundi dahil nahulog na ang loob ko sa ‘yo. Nakita ko sa ‘yo ang babae na matagal ko nang hinahanap. Ang babaeng tunay. Ang babaeng nagmamahal ng walang kapalit.”

Napaluha si Lina. “Rafael… hindi ako katulad ni Isabela. Hindi ako maganda. Hindi ako mayaman. Hindi ako…”

“Ikaw ay ikaw,” putol ni Rafael. “At iyon ang mahal ko. Ikaw, hindi ang itsura mo. Hindi ang pera mo. Ikaw, ang puso mo.”

Umiyak si Lina. Tumango. “Rafael… papayag ako.”

At mula noon, nagsimula ang kanilang relasyon. Simpleng relasyon. Walang yabang. Walang arte. Puro pagmamahal lang.

Ilang buwan pagkatapos, nakita ni Rafael si Isabela sa isang mall. Kasama nito ang isang lalaki. Mayaman din base sa suot. Pero nakita ni Rafael sa mukha ni Isabela: Hindi siya masaya. Peke pa rin ang ngiti.

Lumapit si Isabela. “Rafael, ikaw pala. Kumusta ka na?”

“Okay naman,” sagot ni Rafael, ngumiti. “Ikaw?”

“Okay din,” sagot ni Isabela pero halatang hindi totoo.

“Isabela, sana masaya ka,” sabi ni Rafael. “Kasi ako, masaya na ako. Nahanap ko na ang babaeng tunay na nagmahal sa akin.”

Namula si Isabela. Nahiya. Umalis na lang.

At habang naglalakad si Rafael pauwi, nakita niya si Lina na naghihintay sa kanya. Ngumiti siya. Lumapit. Niyakap.

“Lina, salamat,” bulong niya.

“Bakit?” tanong ni Lina.

“Salamat kasi ipinakita mo sa akin kung ano ang tunay na pagmamahal.”

Ngumiti si Lina. “Ikaw rin Rafael, salamat kasi minahal mo ako kahit sino ako.”

At sa gabing iyon, natulog si Rafael ng mahimbing kasi alam niyang nahanap na niya ang tunay na pag-ibig.

Lumipas ang isang taon. Ikinasal sila ni Lina. Simpleng kasal lang. Walang malaking reception. Walang mamahaling gown. Pero puno ng pagmamahal.

At sa araw na iyon habang nakatayo si Rafael sa harap ng altar, nakita niya si Lina na naglalakad papunta sa kanya. Simpleng damit, simpleng ngiti. Pero pinakamagandang babae sa buong mundo.

“Lina,” bulong niya nang makarating ito. “Mahal na mahal kita.”

“Mahal din kita, Rafael,” sagot ni Lina, umiiyak na.

At nang sabihin ng pari ang “You may now kiss the bride,” hinalikan niya si Lina. Mahigpit, matagal, puno ng pagmamahal. At sa sandaling iyon, naramdaman niyang kumpleto na siya. Hindi dahil sa pera, hindi dahil sa yaman, kundi dahil sa pagmamahal.

Ilang taon ang lumipas. Nagkaroon sila ng anak, dalawang bata, lalaki at babae. At sa bawat araw, tinuturuan nila ang mga anak nila ng mga aral na natutunan nila.

“Anak, tandaan ninyo,” sabi ni Rafael, “ang tunay na yaman ay hindi pera. Ang tunay na yaman ay ang puso, ang pagmamahal, ang pagkatao. Kaya huwag kayong magsukatan ng tao base sa yaman. Sukatin ninyo base sa puso.”

Tumango ang mga bata at ngumiti.

At sa gabing iyon, habang natutulog ang mga bata, lumabas si Rafael at Lina sa terrace. Tumingin sa mga bituin.

“Rafael,” sabi ni Lina. “Salamat sa lahat.”

“Hindi ako ang dapat magpasalamat,” sagot ni Rafael. “Salamat kasi ipinakita mo sa akin kung ano ang tunay na buhay.”

Niyakap niya si Lina. Mahigpit. At sa ilalim ng mga bituin, nangako silang dalawa: Mamahalin ang isa’t isa. Hindi dahil sa yaman kundi dahil sa puso. At iyon ang tunay na pag-ibig.

Ang kwentong ito ay nagpapaalala sa atin na ang tunay na pagmamahal ay hindi nasusukat sa yaman, sa ganda, o sa katanyagan. Nasusukat ito sa katapatan, sa malasakit, at sa pagmamahal na walang hinihinging kapalit.

Maraming tao sa mundo ang nagmamahal dahil sa pera. Pero ang tunay na pagmamahal nagmumula sa puso. Kaya sana sa bawat desisyon natin sa buhay, piliin natin ang totoo. Piliin natin ang taong mahal tayo hindi dahil sa meron tayo kundi dahil sa kung sino tayo. Sapagkat sa huli, ang nananatili ay hindi ang ginto kundi ang puso na tunay na nagmahal.

Pagpalain nawa tayong lahat ng Diyos sa ating paghahanap ng tunay na pag-ibig.