Sa ilalim ng tirik na araw, isang batang lansangan ang walang pag-aalinlangang tumulong sa isang lalaking nakahandusay sa daan. Hindi niya alam, ang lalaking iyon ang magbabago sa buong buhay niya habambuhay.

Sa gitna ng mainit na araw sa Maynila, halos malusaw sa init ang mga kalsada. Ang alikabok ay sumasabay sa hangin at ang mga busina ng jeep at tricycle ay parang musika ng lungsod—magulo, maingay, pero buhay.

Sa isang gilid ng kalsada, may batang babae, mga sampung taong gulang, marumi ang damit at walang tsinelas. Siya si Mira. Matagal nang walang tirahan si Mira. Wala na siyang magulang; iniwan ng ama at kinuha na ng langit ang ina dahil sa sakit.

Sa murang edad, natuto siyang mamuhay mag-isa. Naglalakad siya araw-araw sa mga kanto, nag-aalok magbuhat ng bayong, maglinis ng jeep, kahit anong trabaho na kayang gawin ng isang bata. Sa bawat sentimong nakukuha niya, ibinibili niya ito ng tinapay at tubig.

Habang naglalakad siya noon sa tapat ng isang malaking gusali, napansin niyang may isang lalaki na nakaupo sa bangketa, nakasandal sa poste. Sa una’y inakala niyang lasing o natutulog lang, pero nang mapansin niyang hindi ito gumagalaw at maputla na, mabilis siyang lumapit.

“Kuya, kuya, okay ka lang po?” tanong ni Mira sabay bahagyang niyugyog ang lalaki.

Walang sagot. Kita niya ang pawis na tumatagaktak sa noo nito at ang mabilis na paghinga. Agad niyang kinuha ang maliit niyang bote ng tubig, ang tanging natira sa kanya buong araw. Inilapit niya ito sa labi ng lalaki.

“Kuya, inumin mo po ‘to. Baka nauuhaw ka,” sabi niya habang nanginginig ang kamay.

Dahan-dahan, bumukas ang mga mata ng lalaki. Mapuputi at malalalim ang mata, parang sanay sa luho. Pero sa sandaling iyon, puno ng pagod at sakit ang kanyang tingin.

“Salamat,” mahina nitong sambit.

Napangiti si Mira kahit gutom at pagod na rin siya. “Walang anuman po. Gusto niyo po bang tulungan ko kayong tumayo?”

Tumango ang lalaki. Sa tulong ng munting batang lansangan, dahan-dahan siyang tumayo. Halata sa kilos nito na masakit ang dibdib at parang hirap huminga. Nang makalakad sila sa lilim, pinaupo muna siya ni Mira sa tabi ng pader.

“May kilala po ba kayong pwedeng tawagan? May pamilya po ba kayo?” tanong ng bata.

Umiling lang ang lalaki. “Nawalan ako ng malay bigla. Hindi ko alam.”

Tahimik silang dalawa sandali. Ang ingay ng trapiko ay tila naglaho sa paligid nila. Si Mira, kahit bata, ramdam ang takot sa dibdib ng lalaki. Hindi niya alam kung sino ito pero ang puso niya ay puno ng awa.

Pagkaraan ng ilang minuto, may lumapit na matandang nagtitinda ng taho.

“Ay anak, kilala mo ba ‘yan? Parang kilala ko ‘to ah,” sabi ng matanda habang nakatitig sa lalaki.

“Ako si Don Ricardo Villaforte,” mahina pero malinaw na sabi ng lalaki.

Halos malaglag ang taho ng matanda. “Villaforte? ‘Yung may-ari ng Villaforte Holdings?”

Hindi makapaniwala si Mira. Naririnig niya na minsan sa radyo ang pangalang iyon. Isang bilyonaryong may-ari ng mga kumpanya, hotel, at lupain sa iba’t ibang lugar. Pero sa harap niya ngayon, parang isang ordinaryong taong nawalan ng lahat.

Nang marinig iyon, maraming tao ang nagsimulang lumapit. Pero itinaboy sila ni Mira.

“Huwag niyo pong lapitan! Nahihirapan pa siyang huminga!” sigaw niya, parang batang ina na nagpoprotekta.

Tinulungan ng matandang nagtitinda ng taho si Mira. “Dali, ana, dalhin natin ‘to sa ospital. May tricycle ako diyan.”

Agad nilang isinakay si Don Ricardo at sumama si Mira. Habang nasa biyahe, nakatingin lang siya sa lalaki. Pinagmasdan niya ang mamahaling relo nito, ang sapatos na halatang imported. Pero sa kabila ng lahat, mukha pa rin itong mahina at sugatan. Pareho sa kanya, sugatan ng buhay.

Pagdating sa ospital, halos ayaw silang papasukin dahil mukhang palaboy si Mira.

“Miss, hindi pwedeng pumasok ang batang ‘yan dito. Hindi siya kamag-anak,” sabi ng Nurse.

Ngunit bago pa siya mailayo, hinawakan ni Don Ricardo ang kamay ng bata.

“Kasama ko siya,” mahina ngunit mariin niyang sabi.

Napatingin ang nurse at napayuko. “O-opo sir.”

Habang binibigyan ng lunas si Don Ricardo, tahimik lang si Mira sa isang tabi. Pinagmamasdan niyang inaasikaso ito ng mga doktor. Sa puso niya may kakaibang pakiramdam. Hindi lang awa, kundi parang may koneksyon silang dalawa.

Makalipas ang ilang oras, lumapit ang isang doktor kay Mira.

“Iha, stable na ang kalagayan ni Sir Ricardo. Naubusan lang siya ng hangin at sobrang pagod. Mabuti na lang dinala mo agad siya rito.”

Napangiti si Mira. “Salamat po, Doc.”

Pagmulat ni Don Ricardo, una niyang nakita ang batang babae na natutulog sa tabi ng kamay niya. Nakapangalumbaba sa gilid ng upuan. Tulog na tulog ngunit nakahawak pa rin sa kamay niya. Hindi niya alam kung bakit, pero sa unang pagkakataon sa mahabang panahon, nakaramdam siya ng kapayapaan.

Kinabukasan, nagising si Mira sa amoy ng sopas.

“Gising na pala ang prinsesa,” biro ng Nurse. “Sabi ni Sir Ricardo, kainin mo raw ‘to. Binili pa niya.”

Nagulat si Mira. “Po? Siya po ang nagpabili nito para sa akin?”

Tumango ang nurse. “Sabi niya, gusto ka niyang makausap pagkatapos kumain.”

Habang kumakain, hindi mapigilang maiyak ni Mira. Ilang taon na mula nang may huling taong nagmalasakit sa kanya. Ang sopas na ‘yon, simple lang pero parang yakap ng ina. Pagkatapos kumain, pumasok siya sa kwarto ni Don Ricardo.

Ngumiti ang lalaki. “Salamat, Mira. Kung hindi dahil sa’yo, baka wala na ako ngayon.”

Napayuko si Mira. “Wala po ‘yun, kuya. Ay, Sir pala.”

Napatawa si Don Ricardo. “Huwag mo na akong tawaging Sir. Ricardo na lang. Pero sabihin mo, Mira, bakit ka nasa kalsada? Saan ang mga magulang mo?”

Saglit siyang natahimik tapos dahan-dahang nagsalita. “Matagal na po silang wala. Si Mama kinuha na ni Lord. Si Papa, hindi ko na po alam kung nasaan. Kaya ako po, dito na lang sa kanto nakatira.”

Tumahimik ang kwarto, ang ingay ng aircon at tibok ng puso nila ang mainig.

“Alam mo Mira,” sabi ni Ricardo, “Minsan ang mga taong nasa kalsada ang may pinakamatatag na puso. At ikaw, isa ka doon.”

Ngumiti si Mira ngunit may luha sa kanyang mga mata. “Salamat po pero sanay na rin po ako. Basta nakakakain kahit minsan isang araw, okay na po ako.”

Hindi na muling nakapagsalita si Ricardo. Sa isipan niya, tumatak ang mga salitang iyon. Isang batang walang pag-aari ngunit may pusong ginto.

Lumipas ang ilang araw. Araw-araw dumadalaw si Mira sa ospital. Nililinis niya ang kwarto, inaayos ang mga bulaklak, at tinutulungan ang nurse. Parang naging anak siya ng lahat doon. Si Ricardo naman, habang gumagaling, unti-unting nakilala ang kwento ng batang lansangan.

Isang umaga, may pumasok na dalawang lalaki sa kwarto. Pormal ang suot, halatang mga tauhan ni Ricardo.

“Sir, hinahanap po kayo ng board members. Kailangan na po kayong bumalik sa opisina.”

Tumango si Ricardo pero ang mata niya ay nakatingin lang kay Mira. “Sige. Pero bago ako bumalik, may gusto akong gawin.”

Nilapitan niya ang bata. “Mira, pagkatapos kong lumabas dito, gusto kong sumama ka sa akin.”

Halos mabitawan ni Mira ang basong hawak niya. “Po? Sumama po sa inyo?”

Tumango siya. “Hindi ko papayagan na sa kalsada ka lang ulit matulog. Dinala mo ako sa ospital, ‘di ba? Ngayon, ako naman ang magdadala sa’yo sa bagong tahanan.”

Nanlaki ang mga mata ni Mira. Hindi niya alam kung maniniwala siya o hindi. “Pero Sir, baka po istorbo lang ako.”

Umiling si Ricardo. “Hindi, Mira. Isa kang biyaya.”

Sa sandaling iyon, tumulo na naman ang luha ng bata. Sa unang pagkakataon, may taong gustong kumupkop sa kanya hindi bilang kawawa kundi bilang mahalaga. Hindi niya alam na ang lalaking tinulungan niya ay may kakayahang baguhin ang takbo ng kanyang kapalaran.

Ngunit higit pa roon, si Ricardo rin ay unti-unting natutong magmahal muli. Hindi ng pera kundi ng kabutihang wala sa halaga. At doon nagsimula ang kwento nila. Isang batang walang tahanan at isang bilyonaryong nawalan ng direksyon, na kapwa nagturo sa isa’t isa kung ano talaga ang tunay na yaman ng buhay.

Lumipas ang tatlong araw mula nang makalabas ng ospital si Don Ricardo. Sa labas ng ospital, naghihintay si Mira. Bitbit ang maliit niyang supot na may ilang pirasong damit, mga donasyon ng nurse na naging kaibigan niya. Hindi siya mapakali. Parang hindi pa rin siya makapaniwala sa sinabi ng bilyonaryo: “Sasama ka sa akin.”

Dumating ang itim na kotse, makintab at bago. Bumaba si Ricardo. May suot na simpleng polo pero halatang mamahalin.

“Handa ka na ba, Mira?” tanong niya na nakangiti.

“Opo, Sir,” nahihiyang sagot ng bata.

“Hindi mo na kailangang tawagin akong Sir. Ricardo lang ‘di ba, sabi ko?”

Napakamot ng ulo si Mira. “Eh kasi po parang nakakahiya.”

Tumawa si Ricardo at tinapik ang ulo niya. “Masasanay ka rin. Halika na.”

Pagpasok nila sa kotse, nanlaki ang mga mata ni Mira. “Ang lambot po ng upuan. Parang unan.”

Napatawa ulit si Ricardo. “Marami kang makikitang bago sa bahay, pero gusto ko lang maalala mo, Mira, hindi sukatan ng yaman ang mga bagay na meron tayo kundi ang kabutihang dala natin.”

Tahimik lang ang bata pero sa loob-loob niya, hindi niya alam kung paano magpapasalamat.

Pagdating nila sa malaking gate, halos mapanganga si Mira. Isang mansyon na tila palasyo. May hardin, fountain, at mga guwardiyang nakapila.

“Dito po kayo nakatira?”

Tumango si Ricardo. “Simula ngayon, dito ka na rin.”

Halos mapaiyak si Mira. “Totoo po ba ‘to? Parang panaginip.”

“Hindi ito panaginip, Mira. At kung panaginip man, sana huwag ka nang magising,” biro ni Ricardo sabay yakap sa bata. Sa unang pagkakataon, naramdaman ni Mira kung ano ang yakap ng ama.

Pagpasok nila, sinalubong sila ng mga kasambahay.

“Sir, siya po ba ‘yung batang tinulungan niyo?” tanong ng Mayordoma.

“Siya si Mira. Simula ngayon, tratuhin niyo siya na parang pamilya.”

Nagulat ang lahat. Ang Don Ricardo na kilalang istrikto at walang oras sa kahit sino, biglang may batang tinanggap sa bahay. Pero walang nangahas na tumutol.

Kinagabihan habang kumakain sila, hindi mapakali si Mira. Tinitingnan niya ang mesa. May steak, sopas, tinapay, prutas at kung anu-ano pang hindi pa niya nakikita sa buong buhay niya.

“Mira, kumain ka lang. Huwag kang mahiya,” sabi ni Ricardo.

“Sir… este, Ricardo, ang dami po nito. Sayang po.”

“Hindi sayang ang pagkain kung may kumakain ng may pasasalamat. Kaya kain ka lang,” sagot ni Ricardo na may ngiti.

Habang kumakain sila, napatingin si Ricardo sa bata. Tahimik pero puno ng paggalang. Napaisip siya. Ang batang ito, walang pag-aari pero puno ng dangal. Samantalang siya, mayaman pero pakiramdam niya noon laging may kulang.

Pagkatapos nilang kumain, ipinakita ng mayordoma ang kwarto ni Mira. Maliit kumpara sa iba pero malinis, may kama, mesa, at bagong damit.

“Para po talaga sa akin ‘to?” tanong ni Mira, halos manginig sa saya.

“Oo,” sagot ni Ricardo. “At kung may gusto kang baguhin o idagdag, sabihin mo lang.”

Tumingin si Mira sa paligid sabay ngumiti. “Wala na po akong hihilingin. Salamat po.”

Nang gabing iyon, nakatulog siya ng mahimbing. Unang pagkakataon matapos ang mahabang panahon. Wala siyang kaba, walang gutom, walang lamig ng semento sa ilalim ng katawan niya.

Kinabukasan, nagising si Mira sa amoy ng pandesal at mainit na tsokolate. Bumaba siya agad. Nakasuot ng simpleng damit na ibinigay ni Ricardo. Sa mesa, naroon ang bilyonaryo, nagbabasa ng dyaryo habang umiinom ng kape.

“Good morning, Mira!” bati ni Ricardo.

“Good morning din po,” sagot ng bata, masigla.

“Handa ka na ba sa bagong buhay mo?” tanong niya sabay ngiti.

Napaisip si Mira. “Hindi ko po alam kung handa ako pero gusto kong matuto.”

“‘Yan ang gusto kong marinig,” sabi ni Ricardo. “Mula ngayon, ipapaaral kita.”

Halos mahulog si Mira sa upuan. “Ako po? Mag-aaral?”

Tumango si Ricardo. “Lahat ng bata may karapatang matuto. At gusto kong matupad mo ‘yung mga pangarap mo.”

Hindi alam ni Mira kung paano siya sasagot. Ang mga salitang pangarap at paaralan ay matagal na niyang iniwan sa lansangan. Pero ngayon parang bumalik ang pag-asa.

“Salamat po, Ricardo,” bulong niya. “Hindi ko po ‘to makakalimutan.”

Lumipas ang ilang linggo at si Mira ay nagsimula nang mag-aral sa isang pribadong paaralan. Noong unang araw, kabado siya. Ang mga kaklase niya, may mamahaling bag, bagong sapatos, at kotse pa ang hatid. Siya lang ang simple.

“Mira, dito ka na maupo,” sabi ng guro, si Ma’am Reyes.

Ngunit hindi lahat ay mabait. Sa likod, narinig niya ang bulungan ng mga estudyante.

“‘Yan ‘yung batang pinulot ni Don Ricardo ‘di ba? Siguro ampon. Ang dumi pa ng mga kamay oh. Tsk, hindi siya bagay dito.”

Pinilit ni Mira na hindi na lang pansinin pero sa puso niya, masakit. Hindi niya ginustong maging mahirap. Hindi niya pinili ang buhay sa lansangan.

Pag-uwi niya, tahimik lang siya sa hapag. Napansin ‘yon ni Ricardo.

“Mira, may problema ba?”

Umiling siya pero kita sa mata ang lungkot. “Wala po, Ricardo. Masaya naman po ako.”

Tumayo si Ricardo at lumapit sa kanya. “Mira, hindi mo kailangang itago sa akin. Kung may nangyayari, sabihin mo lang.”

Napaluha si Mira. “Tinutukso po ako ng mga kaklase ko. Sabi nila hindi daw ako bagay sa eskwelahan namin, na mahirap lang daw ako.”

Niyakap siya ni Ricardo. “Makinig ka sa akin, Mira. Ang halaga ng tao hindi nasusukat sa kung anong suot niya kundi sa kung anong puso mayroon siya. Hindi mo kailangang patunayan sa kanila na mayaman ka. Ipakita mo lang na mabuti kang tao at ‘yun ang hindi nila kayang tapatan.”

Napatango si Mira habang umiiyak. “Salamat po. Pangako po hindi ako susuko.”

Lumipas pa ang mga buwan. Si Mira, unti-unting nagbago. Marunong na siyang magbasa, magbilang, at mag-English pa. Nakakuha siya ng mataas na grado at unti-unting nakuha ang respeto ng mga kaklase.

Isang araw, dinala siya ni Ricardo sa opisina ng Villa Forte Holdings.

“Ito, Mira, opisina ko. Dito ako nagtatrabaho araw-araw.”

Namangha si Mira. “Ang laki po. Ang dami pong tao.”

Sagot ni Ricardo, “Pero tandaan mo, walang posisyon na permanente. Kahit ako, kung hindi magtatrabaho ng tama, mawawala lahat ‘to.”

Habang nililibot niya si Mira, napansin ng mga empleyado kung gaano siya ka-close sa bata. May ilan na nagbulungan, may ilan na ngumiti. Pero si Ricardo walang pakialam. Ang mahalaga, masaya siya.

Paglabas nila ng opisina, humawak si Mira sa kamay niya. “Ricardo, salamat po talaga. Kung hindi dahil sa inyo, baka nasa kanto pa rin ako ngayon.”

Ngumiti si Ricardo. “Kung tutuusin, Mira, ako ang dapat magpasalamat. Dahil sa’yo, naalala ko uli kung ano ang halaga ng pagtulong.”

Ngunit, sa likod ng mga ngiti, may paparating na unos. Isang gabi habang nakaupo si Ricardo sa kanyang opisina, dumating ang kanyang pinsan, si Victor, na matagal nang mainggit sa kanya.

“Kuya Ricardo, narinig ko may pinatira ka raw na batang pulubi sa bahay mo,” tanong ni Victor na may ngising mapanukso.

“Bakit? May problema ba?” malamig na sagot ni Ricardo.

“Hindi ba delikado ‘yan? Baka ginagamit ka lang ‘yan. Baka balang araw, ikaw pa ang mawala sa sariling tahanan mo.”

Napailing si Ricardo. “Mali ang tingin mo sa kanya. Mabuting bata si Mira.”

“Bata lang siya ngayon. Pero paano kung paglaki? Iba na ang isip. Hindi mo alam ang mga tulad nila, Kuya. Laki sa kalye, sanay sa diskarte.”

Sumiklab ang galit sa dibdib ni Ricardo. “Victor, kung lahat ng tao titignan mo base sa nakaraan nila, walang makakaahon. Hindi lahat ng mahirap, masama.”

Ngumiti si Victor pero malamig. “Sige. Pero tandaan mo ang araw na ‘to. Kapag nagkamali ka dahil sa batang ‘yan, ako mismo ang magpapaalis sa kanya.”

Pag-alis ni Victor, nanatiling tahimik si Ricardo. Pero sa loob niya may kaba, hindi dahil sa bata kundi sa takot na may mangyaring hindi maganda kay Mira.

Kinabukasan, habang papasok si Mira sa eskwela, may mga sasakyang biglang huminto sa tapat. Lumabas ang dalawang lalaking nakaitim at may hawak na sobre.

“Ito ba si Mira?” tanong ng isa.

“Opo, bakit po?” sagot ng bata.

“Inutusan kami ni Mr. Victor Villaforte. May ipapabigay lang sa’yo.”

Iniabot nila ang sobre. Sa loob nito may pera, malaki, at may nakasulat na mensahe: “Umalis ka sa buhay ni Ricardo. Hindi ka nababagay sa mundo namin.”

Nang mabasa niya iyon, nanginig si Mira. Hindi dahil sa galit kundi sa takot. Alam niyang may laban siyang kailangang harapin, hindi ng kahirapan kundi ng kapangyarihan. At doon nagsimula ang bagong kabanata ng kanyang buhay: ang laban ng isang batang lansangan laban sa mundo ng mayayaman.

Magdamag na hindi nakatulog si Mira. Paulit-ulit niyang binabasa ang sulat mula kay Victor. Ang mga salitang “Umalis ka sa buhay ni Ricardo” ay parang tinig na bumubulong sa kanyang tenga—malamig, mapanakot, at puno ng poot.

Kinabukasan, maaga siyang nagising. Tahimik siyang bumaba sa hagdan. Bitbit ang maliit niyang bag. Sa loob nito, nilagay niya ang ilang pirasong damit at ang lumang litrato ng nanay niya. Plano na niyang umalis. Hindi niya gustong maging dahilan ng gulo o pag-aaway sa pamilya ni Ricardo.

Ngunit bago siya makalabas ng gate, nakita siya ni Ricardo.

“Mira, saan ka pupunta ng ganito kaaga?”

Napatigil siya, nanginginig. “Ricardo… pasensya na po. Kailangan ko na pong umalis.”

“Ano? Bakit?” Halata sa mukha ni Ricardo ang pagkabigla.

Iniabot ni Mira ang sobre. “Ito po, binigay sa akin kahapon ng dalawang lalaki. Sabi nila galing kay Mr. Victor.”

Kinuha ni Ricardo ang sobre. Binasa ito at agad nagdilim ang kanyang mukha. “Ginagawa na naman niya ang kalokohan niya.”

“Ricardo,” nanginginig na sabi ni Mira. “Ayoko pong magulo ang buhay niyo. Sapat na po ‘yung mga tulong niyo sa akin. Masaya na po ako.”

“Mira,” mariin na sabi ni Ricardo. “Wala kang kasalanan at wala kang dapat takasan. Huwag mong hayaang takutin ka ng sinuman. Ang tahanan ko, tahanan mo rin.”

Hindi napigilan ni Mira ang mapaiyak. “Pero baka po magalit sila sa inyo.”

“Hayaan mo silang magalit,” sagot ni Ricardo. “Basta alam ko sa sarili ko na tama ang ginagawa ko.”

Mahigpit niyang niyakap si Mira. Sa yakap na ‘yon, parang isang ama na handang ipaglaban ang anak.

Lumipas ang ilang araw ngunit hindi tumigil si Victor. Ginamit niya ang impluwensya niya sa kumpanya upang sirain ang pangalan ni Ricardo. Kumalat ang mga balitang nagsasayang daw ng pera ang bilyonaryo sa isang batang palaboy.

Isang umaga habang nag-aalmusal sila, may tumawag kay Ricardo.

“Sir, may mga media po sa labas. Gusto nilang makuha ang pahayag niyo tungkol sa batang ampon ninyo.”

“Walang dapat ipaliwanag,” malamig na tugon ni Ricardo. “Pero kung gusto nila ng katotohanan, ako mismo ang magsasabi.”

Lumabas siya sa harap ng mga kamera kasama si Mira. Kinakabahan ang bata, hawak-hawak ang laylayan ng damit niya.

“Sir Ricardo,” sigaw ng isang reporter. “Totoo po bang may kinalaman ang batang ito sa pagbaba ng reputasyon ninyo sa kumpanya?”

Tahimik si Ricardo. Tinitigan niya ang mga tao at huminga ng malalim.

“Totoo. Ang batang ito ay may malaking kinalaman sa buhay ko dahil kung hindi dahil sa kanya, baka patay na ako ngayon.”

Nagulat ang mga tao.

“Ito si Mira,” patuloy ni Ricardo. “Isang batang walang tahanan na tumulong sa akin noong ako ay walang malay sa kalsada. Siya ang dahilan kung bakit ako nabubuhay ngayon. Kung ‘yan ang tinatawag niyong pagkasira ng reputasyon, handa akong masira araw-araw, basta kasama ko siya.”

Tumahimik ang lahat. Wala ni isang reporter ang nakapagsalita. Si Mira naman, hindi na napigilang umiyak.

Pagkatapos ng press conference, tumalikod si Ricardo at ngumiti sa kanya. “Mira, minsan mas mabigat pa sa ginto ang kabutihang totoo.”

Ngunit habang sila ay mas lalong nagiging malapit, mas nagiging marahas si Victor. Isang gabi, pumasok siya sa opisina ni Ricardo, dala ang mga papeles.

“Kuya, ayokong humantong tayo sa gulo. Pero kung patuloy mong pipilitin ang batang ‘yan, mawawala sa’yo ang kumpanya.”

Hindi natinag si Ricardo. “Mas pipiliin kong mawalan ng kumpanya kaysa mawala ang dangal ko.”

“Paano kung pareho mong mawala?” sabay ngisi ni Victor.

Lumapit si Ricardo at tinitigan ang pinsan. “Huwag mo akong subukan, Victor. Hindi ako matatakot sa mga banta mo.”

Ngunit nang makalabas si Victor, ngumiti ito ng lihim. “Tingnan natin kung hanggang saan ang tapang mo, Kuya.”

Kinabukasan habang pauwi si Mira mula sa paaralan, may humarang na itim na van sa kalsada. Bago pa siya makatakbo, may kamay na humila sa kanya at tinakpan ang bibig.

“Sshh, walang ingay, bata.”

Nang magising siya, nasa loob siya ng madilim na bodega. Nakagapos ang mga kamay niya at sa harap niya, nakatayo si Victor.

“Sir Victor, bakit po ninyo ako dinala rito?” mahina niyang tanong.

“Para matapos na ang problema,” malamig na sagot ni Victor. “Hindi mo na kailangang makita pa si Ricardo. Iwan mo siya at umalis ka sa Maynila.”

“Pero wala po akong pupuntahan.”

“‘Yan ang problema mo. Hindi kita papatayin, bata. Pero titiyakin kong mawawala ka sa buhay niya.”

Umiyak si Mira, nanginginig. “Hindi ko po siya ginagambala. Mahal ko lang po siya na parang tatay.”

Napatawa si Victor. “Tatlong buwan mo lang siyang kilala, mahal mo na? Ang mga tulad mo, madaling umarte pero alam mo, hindi ka para sa mundo namin.”

Sa gitna ng pag-uusap nila, biglang bumukas ang pinto. Dumating ang mga tauhan ni Ricardo, kasama siya mismo.

“Victor!” sigaw niya. “Itigil mo ‘to!”

Nagitla si Victor. “Paano mo…?”

“Akala mo ba hindi kita mabubuko? May mga kamera sa paligid ng bahay ko. Alam ko ang bawat galaw mo.”

Lumapit si Ricardo kay Mira, pinunit ang tali at niyakap siya ng mahigpit. “Huwag ka nang matakot, ligtas ka na.”

Pero bago pa sila makalabas, bumunot ng baril si Victor. “Hindi pa tapos ‘to! Lahat ng ito ay dapat sa akin, Ricardo! Lahat ng yaman, lahat ng respeto, dapat ako ang may hawak!”

Hinawakan ni Ricardo ang kamay ni Mira. “Mira, tumakbo ka sa labas. Huwag ka nang lumingon. Pero tumakbo ka.”

Tumakbo si Mira habang umiiyak. Narinig niya ang putok ng baril at ang sigaw ni Ricardo.

“Victor, huwag!”

Paglingon niya, nakita niyang tumama ang bala sa balikat ni Ricardo. Natumba ito habang hawak pa rin ang dibdib. Tumakbo siya pabalik.

“Ricardo! Ricardo!” Lumapit siya at hinawakan ang kamay ng lalaki. “Huwag niyo po akong iiwan.”

Mahina ang tinig ni Ricardo. “Huwag kang umiyak, Mira. Ligtas ka na. Pero alam mo ba…” bulong ni Ricardo, “Noong una kitang nakita, akala ko ako ang magliligtas sa’yo. Pero ikaw pala ang nagligtas sa akin.”

Dumating ang mga pulis at inaresto si Victor. Si Ricardo naman ay dinala sa ospital. Habang nakaupo si Mira sa labas ng emergency room, humahagulgol siya, nanginginig, hawak pa rin ang kamay ng bilyonaryo.

“Lord, huwag niyo po siyang kunin. Kailangan ko pa po siya,” umiiyak niyang dasal.

Makalipas ang ilang oras, lumabas ang doktor. “Stable na siya. Mabuti na lang hindi tinamaan ang puso.”

Napasigaw sa tuwa si Mira. “Salamat po, Lord!”

Pumasok siya sa kwarto at nang magising si Ricardo, unang narinig niya ang boses ng bata.

“Sabi ko na po eh, hindi kayo pababayaan ni Lord.”

Ngumiti si Ricardo, maputla pa. “Pero buhay kasi may anghel na nagbantay sa akin.”

Makalipas ang ilang araw, inaresto si Victor at sinampahan ng kasong kidnapping at attempted murder. Lahat ng tao sa kumpanya ay kumampi kay Ricardo at si Mira ay naging simbolo ng inspirasyon.

Isang araw, habang magkasama silang dalawa sa hardin, tanong ni Ricardo, “Mira, may pangarap ka ba?”

Tumango ang bata. “Meron po. Gusto kong maging doktor para matulungan ‘yung mga tulad niyo, ‘yung mga nasasaktan.”

Ngumiti si Ricardo, napaluha. “At tutulungan kitang matupad ‘yan. Simula ngayon, ikaw na ang anak ko.”

Nanlaki ang mata ni Mira. “Po? Anak?”

“Mira Villaforte. Tunay na anak sa puso.”

Niyakap niya ito ng mahigpit at sa ilalim ng araw, parang lumiwanag ang buong mundo. Sa wakas, natagpuan ni Mira ang tahanang matagal na niyang hinahanap. Hindi lang bahay, kundi puso.

Ilang linggo na ang lumipas mula nang mangyari ang aksidente. Si Lira, na dati’y natutulog lamang sa ilalim ng tulay, ngayon ay nakatira sa isang malinis at komportableng silid sa malaking bahay ni Don Alejandro. Hindi pa rin siya makapaniwala. Parang panaginip lang ang lahat. Ang batang dating giniginaw sa gabi, ngayon ay may kumot na malambot, pagkain sa mesa, at mga taong nagmamalasakit sa kanya.

Pero kahit ganoon, hindi nagbago ang puso ni Lira. Madalas pa rin siyang maglakad sa labas ng mansyon, dala ang maliit niyang bag na puno ng alaala ng lansangan. Minsan humihinto siya sa gate at tinitingnan ang kalye, naalala ang dati niyang buhay.

“Salamat, Diyos ko,” mahinang sabi niya. “Binigyan mo ako ng panibagong pagkakataon.”

Isang umaga, kumatok si Don Alejandro sa kanyang kwarto. Nakangiti ito dala ang isang sobre.

“Lira,” sabi niya, “may gusto akong ipakita sa’yo.”

Inabot niya ang sobre at nang buksan ng bata, nakita niya ang isang papel. Doon nakasulat, Scholarship Certificate Full Education Grant.

“Para sa’yo ‘yan,” sabi ng matanda. “Gusto kong makapag-aral ka. Gusto kong maranasan mo ang buhay na hindi mo naranasan noon.”

Nanlaki ang mata ni Lira. “Pero Don Alejandro, ang mahal po nito. Hindi ko po deserve ‘to.”

“Lira,” sagot ng lalaki habang hinahaplos ang ulo niya. “Kung hindi mo ako iniligtas noon, baka hindi ko na nakita ang mundong ito uli. Ikaw ang dahilan kung bakit nabuhay ako. Ang kabutihan mo, hindi ko mababayaran kahit anong halaga. Ito ay maliit na paraan lang para ipakita ang pasasalamat ko.”

Hindi napigilan ni Lira ang lumuha. Yumakap siya kay Don Alejandro. “Maraming salamat po. Pangako po, hindi ko po sasayangin ‘to.”

Lumipas ang mga taon. Si Lira ay lumaki na, matalino at masipag. Sa tulong ng edukasyon at gabay ni Don Alejandro, siya ay naging isang propesyunal—isang social worker na tumutulong sa mga batang lansangan katulad ng dati niyang sarili.

Minsan sa isang outreach program, nakaupo siya sa tabi ng isang batang lalaki na umiiyak dahil gutom. Inabot ni Lira ang tinapay at tubig.

“Kain ka muna, ha,” sabi niya nang may ngiti.

“Salamat po, Ate,” sagot ng bata. “Wala po kasi akong bahay.”

Ngumiti si Lira. May lungkot at saya sa mata. “Alam mo,” sabi niya, “Minsan din akong walang bahay. Pero tandaan mo, habang may mabubuting tao at habang may pag-asa sa puso mo, may tahanan ka.”

Habang naglalakad siya pauwi, nadaanan niya ang lumang tulay kung saan niya unang nakita si Don Alejandro. Huminto siya sandali at tumingala sa langit. Ang araw ay sumisikat katulad ng unang araw na nagbago ang kanyang buhay.

“Salamat po, Don Alejandro,” bulong niya. “Dahil sa’yo, natutunan kong kahit sino, kahit batang walang tirahan, may kakayahang magligtas, magmahal, at magbago ng kapalaran.”

Nang gabing iyon sa malaking bahay ni Don Alejandro, nakaupo siya sa tabi ng larawan ng matanda. Pumanaw na ito ilang buwan na ang nakalipas pero iniwan niya ang lahat ng ari-arian kay Lira. Hindi dahil sa utang na loob kundi dahil nakita niya ang anak na matagal na niyang hinahanap.

Tahimik na tumulo ang luha ni Lira. “Hindi mo lang ako iniligtas, Don Alejandro. Binigyan mo ako ng buhay.”

At mula noon, tinawag siya ng mga tao bilang ang batang walang tirahan na naging tagapagligtas.