Narito ang kuwento na isinalin sa Tagalog, na may dagdag na mga panipi para sa diyalogo at 1.5 spacing sa pagitan ng mga talata:

Araw iyon ng Lunes at alas-siete na rin ng gabi. Punong-puno ng customer ang isang sikat na all-day breakfast restaurant sa gitna ng siyudad. Sa isang sulok ng restaurant, tanaw na tanaw ni Justin ‘yung abalang kusina at ‘yung mga naglilinis ng mesa sa loob ng restaurant. Kunot-noo lang siyang nakaupo roon habang suot ang pinakamahal na Italian suit.

Kahit na maraming tao, may isa pa ring nakakuha ng atensyon ni Justin nang mga oras na iyon. Nakatingin siya sa isang maliit at payat na babae na nagmamadaling naglinis ng kape na natapon sa mesa. Ang babaeng ‘yon ay si Maurine, isa sa mga waitress doon. Kitang-kita ang pagod sa mukha niya. Ang manipis na braso niya ay lalong naging manipis dahil sa uniporme na medyo malaki sa kanya.

Pero hindi iyon ang dahilan kung bakit biglang nanlamig ang buong katawan ni Justin. Nakita niya ‘yung isang manipis at lumang gintong bracelet sa pulso ni Maurine habang inaabot nito ang baso sa katabing mesa. Ang bracelet na iyon na eksaktong-sakto na binili niya at isinuot niya sa pulso ng babaeng nakasama niya sa isang gabi. Limang taon na ang nakalipas. Ang babaeng iniwan niya sa hotel room na hindi man lang nagpaalam. Para siyang sinakal at hindi siya makahinga nang mapagtanto niya ang bagay na ‘yon.

Kung bago ka pa lang sa channel na ito, Ibang Kwento ni Ate Jane, istorya mo ikukwento ko, huwag kalimutang pindutin ang notification bell at subscribe button.

“Sir, okay lang po kayo?” tanong ni Maurine habang nakatayo sa tabi ng table ni Justin, dala ang menu at isang baso ng tubig.

Tiningnan siya ni Justin. Ang mukha niya ay napakapayat. Ang pisngi niya ay tila humpak na. Pero ang mga mata niya, iyun pa rin ang malalaki at maamong mata na minsan niyang sinilayan sa ilalim ng dim light ng isang hotel room noon.

“Ah, oo!” sagot naman ni Justin na pilit na iniiwas ang tingin sa pulso ni Maurine. “Wala pa akong order. Pwede bang pakiulit ‘yung coffee ko? Medyo malamig na eh.”

“Ay ah sige po. Ano nga po ulit ‘yung coffee ninyo, sir? Iced latte po ba?”

“Oo, iced latte,” saad ni Justin habang pinipilit na maging normal ang boses niya. Hindi niya pinayagan ang sarili na magsalita ng mas maraming salita. Baka bigla siyang matunaw.

Habang naglalakad si Maurine pabalik sa counter, nakita ni Justin na lalo pa siyang pumayat kumpara sa babaeng naaalala niya. Ang babaeng nakita niya noon kahit pinalayas sa bahay at umiiyak sa gilid ng kalsada, may kaunting laman pa ang katawan. Ngayon tila kinakain na siya ng kahirapan. Ang nakaraang limang taon ay tila nag-iwan ng malaking peklat sa buhay niya.

Naramdaman ni Justin ang kirot sa dibdib niya. Ang babaeng iyon si Maurine. Ang babaeng iniwan niya ng isang gabi. Narito na ngayon sa harap niya.

“O na po sir, mainit pa,” sabi ni Maurine bago nilapag ang bagong kape.

“Salamat,” tipid na sagot ni Justin. “Ikaw, bago ka lang ba rito?”

Tumingin si Maurine kay Justin na animo’y nagtataka. “Ay hindi po sir. Mga isang taon na po ako rito. Kilala ko na nga po halos lahat ng regular dito. Kayo lang po ata ang bago rito.”

Hindi siya kilala. Walang pagbabago sa ekspresyon ng mukha ni Maurine maliban sa pagod. Walang bahid ng pagkakilala o pag-aalala sa mga mata niya. Ang lalaking nasa harap niya ay isa lang sa libo-libong customer na pinagsisilbihan niya araw-araw.

Animo’y bumabalik sa ala-ala ni Justin lahat ng sandali nang magtama ang mata nilang dalawa. Umuulan ng malakas nung araw na iyon. Nagmamaneho sila pauwi galing sa isang business meeting sa Alabang. Sa gilid ng kalsada, nakita niya ang isang babae. Nakayuko, basang-basa, hawak ang isang maliit na bag at umiiyak. Hindi niya alam kung bakit pero napatigil siya. Para bang may pumipigil sa kanya na umuwi. Lumabas siya ng kotse at nilapitan ang babae.

“Miss, anong problema? Bakit ka umiiyak dito sa ulanan?”

“Sino ka?” tanong ni Maurine na nanginginig ang boses.

“Ako si Justin. Hindi mo ba nakikita? Basang-basa ka na. Sumakay ka muna sa kotse ko. Halika baka magkasakit ka niyan.”

Doon ay umamin si Maurine na pinalayas siya ng tiyahin niya sa tinitirahan niya dahil hindi siya nakapagbayad ng upa at wala siyang mapuntahan. Naawa si Justin sa kanya. Walang naglaro sa isip niya kung hindi ang tulungan ang babae.

“Tara na,” sabi ni Justin bago siya inalalayan papasok sa sasakyan niya.

Dinala niya si Maurine sa isang five-star hotel sa Malate. Kumuha siya ng isang room para sa dalawang gabi para lang magkaroon ng matutuluyan si Maurine.

“Salamat, sir. Hindi ko alam kung paano ako magpapasalamat sa inyo,” sabi ni Maurine na nanginginig pa rin sa lamig habang nasa loob ng room.

“Huwag mo na akong tawagin, sir. Justin na lang. At huwag ka na magpasalamat. Maliit na bagay lang ‘yan,” sagot ni Justin.

Dinala niya si Maurine sa isang grocery at binilhan ng ilang damit. Nang gabing iyon, matapos nilang mag-dinner sa room service, nag-usap sila nang matagal. Nagkwento si Maurine tungkol sa pamilya niya, sa mga pangarap niya at kung paano siya nagtatrabaho ng marangal. Sa hindi inaasahang pagkakataon, habang nag-uusap sila, nakaramdam sila ng kakaibang kuryente. Ang pag-iisa, ang lamig ng gabi, ang kwento ni Maurine, ang nagdulot ng emosyon na hindi nila inaasahan. Isang halik, ‘yun ang nagsimula at ang sumunod ay isang gabing puno ng pagnanasa.

Kinabukasan, paggising ni Maurine, wala na si Justin. Mayroon lang isang sobre sa nightstand na may lamang malaking halaga ng pera at isang note na may nakasulat na:

“Kailangan ko nang umalis. Sana maging maayos ‘yung buhay mo. Huwag kang mag-aalala. Ang perang ito ay makakatulong sa’yo. Huwag mo ring kalimutan ‘yang bracelet na ibinigay ko sa’yo. Ingatan mo ‘yan. Salamat.”

Agad namang tumulo ang luha ni Maurine. Hindi niya alam kung anong mararamdaman. Ang lalaking nagbigay sa kanya ng pag-asa, animo’y nawala na lang na parang wala. Para siyang pinatagal na hindi tinulungan. Pero ang bracelet, oo ang bracelet ay nasa pulso niya pa rin.

“Sir, may idadagdag pa po ba kayo?” tanong ni Maurine na nagbabalik kay Justin sa realidad.

“Wala na,” sagot ni Justin. “Magkano ba lahat?”

“Ah 485 po sir.”

“Sige.” Kinuha ni Justin ang wallet niya. Nag-iwan siya ng 1,000 pesos at tumayo. “Keep the change.”

Hindi niya magawang mag-iwan ng tip na mas maliit sa doble ng presyo ng inorder niya. Gusto niyang bigyan si Maurine ng mas malaki. Pero baka magtaka ito at magtanong pa.

“Salamat po, sir!” nakangiting sabi ni Maurine. Kitang-kita ang galak sa mata niya. Ang isanlibong piso ay malaking bagay na para sa kanya.

“Wala ‘yon,” sagot ni Justin bago mabilis na naglakad papalabas ng restaurant.

Sa labas, sumakay siya sa kotse at sumandal sa upuan. “Siya ‘yun. Siya ‘yun,” bulong niya sa sarili.

Ang problema, may fiancée na siya. Si Casey, ang babaeng matagal niya nang kasintahan at malapit niya nang pakasalan. Mahal na mahal niya si Casey at alam niyang mahal na mahal din siya ng babae. Matibay ang relasyon nila at lahat ay handa na para sa kasal nila. Pero si Maurine… bakit nakita niya siya? Bakit ganon? Napakapayat niya na. Anong nangyari sa buhay niya pagkatapos ng gabing iyon? Ang bracelet na ‘yon? Ito ang patunay. Patunay na siya nga ‘yung babaeng iniwan niya.

Iyun ang simula ng pagbabalik ni Justin sa Missy’s Kitchenette. Hindi na iced latte ang gusto niya. Ang gusto niya ay masilayan si Maurine araw-araw. Kailangan niyang malaman kung anong nangyari sa babae. Kailangan niyang malaman kung bakit hindi siya naaalala nito. At higit sa lahat, kailangan niyang malaman kung ang bracelet ba na iyon ay may malalim na ibig sabihin. Kung ang gabing iyon ba ay nagdulot ng mas malaking consequence kaysa sa inakala niya.

“Bukas babalik ako,” sabi ni Justin sa sarili. “Babalik ako para makita ulit siya kahit masakit, kahit mali.”

Kinabukasan, araw ng Martes, 2:00 na iyon ng hapon nang sinadya ni Justin na bumalik sa Missy’s Kitchenette kahit na may mahalaga siyang meeting kasama ang mga board members niya. Nagpanggap siyang nagmamadali pero ang totoo gusto niyang makita si Maurine sa oras na hindi masyadong busy. Pagpasok niya, nakita niya si Maurine na nag-aayos ng mga upuan malapit sa bintana. May kausap itong matandang babae. Siguro manager na lang.

Sumenyas si Justin sa isang maliit na table sa sulok malayo sa mga mata ni Maurine at umupo doon.

“Good afternoon, sir,” bati ng isang male waiter. “Ano po ang order ninyo?”

“Isang Americano lang,” sagot ni Justin habang ang mata niya ay nakatutok pa rin kay Maurine.

Lumipas ang ilang minuto, hinihanda ni Maurine ang cutlery sa mesa. Ang bawat kilos niya ay mabagal pero tila sanay na sanay na. Sa dami ng customer na pinagsisilbihan niya araw-araw, paano hindi niya naalala si Maurine?

“Hindi niya ako kilala?” tanong ni Justin sa sarili. “O nagpapanggap lang siya?”

Kung hindi siya kilala ni Maurine, ibig sabihin hindi ganoong kaimportante ang nangyari sa kanila. Limang taon na ang nakakaraan. Para kay Justin, iyon ay isang gabi na puno ng emosyon at pagsisisi dahil iniwan niya ‘yung babae. Pero para kay Maurine, baka isa lang ‘yan sa mga hindi magandang bahagi ng buhay niya na gusto na lang niyang kalimutan. Pero ‘yung bracelet, bakit suot pa rin niya ‘yung bracelet? Iyun ‘yung pinakamalaking tanong.

Maya-maya, natapos na si Maurine sa pag-aayos. Papalapit na siya sa counter biglang nag-ring ang cellphone ni Justin. Si Casey.

“Hello babe?” bati ni Casey na malambing ang boses.

“Hi Casey, bakit?”

“Wala lang. Miss na kita. May lunch meeting ka ba? Baka gusto mong sunduin kita at mag-dinner tayo.”

“Ah hindi na. Andito ako sa labas. May inaasikaso lang. Medyo matatagalan pa siguro. Tatawag na lang ako ‘pag pauwi na ako ha. Kumain ka na lang muna diyan. Okay? Siguraduhin mong hindi ka magpapagutom. Babe, I love you.”

“I love you, too,” sagot ni Justin.

Pero pagkatapos niyang sabihin iyon, nakita niya si Maurine na dumaan sa harap niya at nakatingin sa labas ng bintana. Pinatay ni Justin ang tawag. Nakaramdam siya ng matinding pagbabalanse ng nararamdaman niya. Si Casey ang mahal niya, ang pakakasalan niya, ang babaeng kasama niya sa lahat ng tagumpay niya. Pero ang nakaraan na biglang nagpakita, si Maurine, ay nagdulot ng gulo sa puso niya.

Nang makita ni Maurine na nag-iisa si Justin, lumapit siya. “Sir, okay lang po ba ‘yung kape ninyo?” tanong ni Maurine.

“Ah oo, okay lang,” sagot naman ni Justin. Tiningnan niya ulit ang pulso ni Maurine, ang bracelet. Nandoon pa rin na para bang sumasayaw sa ilaw. “Umm, ang ganda naman ng bracelet mo. Mahal ba ‘yan?” sabi ni Justin na pilit na pinapanatiling casual ang boses.

“Ay ito po?” Hinawakan ni Maurine ang bracelet. “Ah hindi po ito mahal sir. Matagal na po ‘to sa akin. Regalo lang po.”

“Sinong nagbigay?”

Tumingin si Maurine kay Justin na tila nag-iingat. “Bakit po sir? Interesado po ba kayo?”

“Hindi. Hindi,” mabilis na sagot naman ni Justin. “Mukha lang kasing may sentimental value sa’yo para kasing hindi mo tinatanggal.”

“Ah kasi po parang lucky charm ko na rin po ito eh,” sabi ni Maurine na tila nahihiya. “Ito po ‘yung huling bagay na binigay sa akin ng isang taong tumulong sa akin nung sobrang hirap po ako.”

“Ah ganun ba?”

“Opo. Kaya kahit luma na at medyo kupas na hindi ko pa po tinatanggal.”

Ngumiti si Maurine pero hindi iyon umabot sa mga mata niya. Gusto niyang magtanong pa. Gusto niyang sabihin, “Ako ‘yun. Ako ang nagbigay niyan.” Pero hindi niya magawa. Anong sasabihin niya? “Ako ‘yung lalaking naka-one night stand mo limang taon ang nakalipas at bigla ka na lang iniwan?” Naramdaman niya ang matinding hiya at pagsisisi.

“Ganun ba? Mabuti na lang may tumulong sa’yo,” sabi ni Justin.

“Opo. Kaya ngayon kahit mahirap nagpupursige pa rin ako. Sige po sir. Balik na po ako sa trabaho. Tawagin niyo na lang po ako ‘pag may kailangan kayo.”

“O sige.”

Umalis si Maurine at naiwan si Justin na litong-lito. Hindi niya matanggap na hindi siya kilala ni Maurine. Ang gabing iyon ay napakalalim ng epekto kay Justin. Pero tila isang malabong ala-ala lang ito kay Maurine. O baka naman masyadong marami nang pinagdaanan niya kaya nakalimutan niya na ang mukha niya.

Mula noon naging regular customer na si Justin sa Missy’s Kitchenette. Araw-araw siyang pumupunta. Minsan sa umaga para mag-breakfast, meeting kunwari. Minsan naman sa hapon para magkape. Hindi niya iniiwasan si Maurine pero sinisiguro niyang hindi siya magiging obvious sa pagmamasi dito.

Isang araw, nakita niyang may humalik kay Maurine sa pisngi habang naglilinis siya ng mesa. “Ma, kumain ka na ba?” tanong ng isang batang lalaki. Mga apat o limang taong gulang. Malaki ang mata at may dimples. Ang bata ay kasama ang isang matandang babae.

“Ay andito na pala kayo anak. Sabi ko sa’yo huwag kang magtatatakbo. Oo kumain na ako anak. Bakit? Gusto mo bang kumain ulit?” tanong ni Maurine.

Tumigil ang mundo ni Justin. Anak? Tiningnan niyang mabuti ang bata, ang buhok, ang balat, ang kurba ng mata. Lahat ay parang déjà vu. Habang nakatingin siya sa bata na nakayakap kay Maurine, nakita niya ang kaunting dimple sa gilid ng labi nito kapag ngumingiti. Ang dimples na ‘yon. Ang matang ‘yan. Hindi niya maipaliwanag pero malakas ang kurot sa puso niya. Ang bata ay may hawig sa kanya nung bata pa siya.

Biglang nanlamig si Justin. Bumalik sa isip niya ang gabing iyon. Ang one night stand na iyon. Ang gabing iniwan niya si Maurine ng walang pasabi. Paano kung… paano kung anak ko ‘yan? Naramdaman niya ang kaba, ang pag-asa at ang matinding takot sa magiging epekto nito sa buhay niya. Hindi siya handa rito. Hindi ito ang plano niya sa buhay.

“Ah, anak-anakan ko po ‘yan sir. Gusto po kasing sumama sa akin habang nagtatrabaho ako,” sabi ng matandang babae kay Justin na noon ay nakatitig sa mag-ina.

“Ah, ang gwapo ng anak ninyo,” pilit na ngiti naman ni Justin.

“Ay, hindi po ako nanay niya, sir. Si Maurine po,” sabi naman ng matanda.

“Siya… Ah oo nga,” sabi ni Justin na nanginginig ang boses.

Ito na ang sagot. May anak nga si Maurine at ang edad ng bata halos perfect sa limang taon na nakalipas. Kailangan niyang gumawa ng paraan para malaman ang totoo. Pero paano? Si Casey. Ang kasal. Ang commitment niya kay Casey. Hindi niya maaaring basta-basta na lang lapitan si Maurine at tanungin, “Sino tatay ng anak mo? Baka ako?” Kailangan niya ng matinding ebidensya. Kailangan niya ng DNA test.

Doon nagsimula ang lalo pang masusing pagmamanman ni Justin. Sinimulan niyang alamin ang pangalan ng bata. Pinilit niyang maging malapit kay Maurine pero hindi bilang isang customer lang.

“Miss Maurine,” sabi ni Justin isang gabi habang nag-aabot siya ng bayad.

“Bakit po sir?”

“Alam ko medyo awkward ‘to pero may kilala akong nag-aaral sa isang private school dito lang sa Makati. Naghahanap sila ng mga batang gusto nilang bigyan ng scholarship bilang sponsor.”

Nagulat si Maurine. “Po? Scholarship?”

“Oo. Ang galing daw ng anak mo base sa kwento ng lola niya kanina. Pwede ba kitang tulungan diyan? Gusto ko lang kasing makatulong. Charity works namin ‘yan sa company,” pilit na pilit ang pagpapalusot ni Justin.

Nangingilid naman ang luha ni Maurine. “Ah naku sir malaking tulong po ‘yan. Sobrang hirap din po kasi talaga ng buhay. Lalo na’t nag-iisa lang po ako.”

“Wala ‘yon. Ano bang pangalan ng anak mo?”

“Ah si Mark po. Mark Villamor.”

Isinulat ni Justin ang pangalan ni Mark sa isang papel. Mark Villamor. Hindi pa rin siya sigurado pero ang nararamdaman niya tila ito na ang katotohanan. Ang batang ito ay bunga ng gabing iyon. Ang anak na iniwan niya.

“Gusto mo bang maging sponsor ako ni Mark sa school niya, Maurine?” tanong ni Justin.

Tumingin naman si Maurine kay Justin. Ang mga mata niya ay puno ng pasasalamat. “Ah sige po sir. Salamat po. Salamat po ng marami.”

Para kay Justin ito na ang susi. Ang pagiging sponsor ni Mark ang magbibigay sa kanya ng access para makipag-close sa bata at sa huli makakuha ng sample para sa DNA test. Kahit pa nasasaktan siya sa sitwasyon niya, kahit pa alam niyang niloloko niya si Casey at ang sarili niya, kailangan niyang malaman ang totoo. Para sa ikabubuti ng bata at para sa ikabubuti ng konsensya niya.

Hindi kalaunan ay nagsimula ang panibagong misyon ni Justin, ang maging isang lihim na sponsor ni Mark, ang bata na posibleng anak niya. Kinailangan niyang maging maingat dahil anumang oras ay maaaring malaman ni Casey ang biglaan niyang pagka-obsess sa charity work na tila hindi naman niya ginagawa dati.

Kinabukasan, tumawag si Justin sa assistant niya si Leo at inutusan nitong mag-setup ng isang fake foundation sa ilalim ng kumpanya nila.

“Leo, kailangan kong magkaroon ng isang scholarship program agad-agad. Sa loob ng tatlong araw, kailangan kong maging sponsor ng isang bata sa isang eskwelahan sa Makati,” utos ni Justin sa cellphone habang nagmamaneho papuntang office.

“Scholarship, sir? Okay po. May napili na po ba kayong school?”

“May bata na. Ang pangalan, Mark Villamor. Alamin mo kung saan siya nag-aaral. Pero tandaan mo Leo, walang sino man ang dapat makakaalam nito. Gagawa tayo ng isang shell foundation na kunwari charity work namin. Ako ang magbabayad ng tuition. Walang paper trail na hahantong sa akin maliban lang sa’yo at sa accountant na uutusan mo.”

“Masusunod po sir Justin. Pero bakit po kailangan nating maging ganitong kasikreto?” tanong ni Leo.

“Personal na bagay Leo. Huwag ka na magtanong pa. Basta siguruhin mong maayos ‘yung pagkakagawa nito. ‘Yung official reason ay social responsibility ng kompanya pero low key lang. Walang media.”

Pagkatapos ng tatlong araw, naayos na ang lahat. Nalaman ni Justin na nag-aaral si Mark sa isang pampublikong eskwelahan. Agad siyang nagpadala ng representative para makipag-usap sa principal at sa guidance counselor. Nag-alok siya na i-transfer si Mark sa isang mas magandang private school na sagot lahat ng gastos.

Kinagabihan, bumalik si Justin sa Missy’s Kitchenette. Hindi na siya nag-order ng kape dahil dumiretso siya kay Maurine na naglilinis sa mga baso sa likod ng counter.

“Maurine, may maganda akong balita,” sabi ni Justin na nakangiti.

“Ay, sir Justin, nandito po pala kayo. Anong magandang balita po ‘yan?” tanong naman ni Maurine.

“Ayos na. Naayos ko na ‘yung scholarship ni Mark. Sa susunod na buwan lilipat na siya sa St. Michael Academy. Sagot ko lahat ng tuition, uniform, books pati na rin ‘yung allowance niya.”

Napaiyak si Maurine sa narinig. Hindi siya makapagsalita. Hinawakan niya ang kamay ni Justin sa counter.

“Sir Justin, hindi ko po alam kung paano ko po kayo pasasalamatan,” sabi ni Maurine na basag ang boses. “Ang laki po ng tulong na ‘yan sa amin. Sa sobrang hirap ko po sa buhay, parang imposible po na makapag-aral si Mark sa private school.”

“Huwag kang umiyak, Maurine,” sabi ni Justin bago marahang pinisil ang kamay niya. “Para lang ‘yan sa kinabukasan ng anak mo. Ang kailangan mo lang gawin ay ipasa ang school requirements niya. Ako ng bahala sa lahat.”

“Salamat po. Sobrang salamat po talaga. Wala po kayong katulad,” emosyonal na sabi ni Maurine.

“Gusto ko lang makita siyang nagtatagumpay. Alam mo Maurine sa charity work namin, gusto kong maging hands-on. Gusto ko ring makilala si Mark ng mas personal. Okay lang ba sa’yo kung minsan bibisitahin ko siya sa eskwelahan at tingnan ko ‘yung progress niya?”

Tumingin si Maurine kay Justin na tila nag-aalangan. “Ah bakit po sir Justin? Hindi po ba kayo masyadong busy?”

“Hindi. Ah gusto ko lang kasing makita na napupunta sa tama ‘yung pera na inilalaan ko,” paliwanag ni Justin na sinigurong magiging kaswal ang dahilan niya. “At isa pa, parang nagugustuhan ko na ‘yung anak mo. Napakabait niyang bata.”

Ngumiti naman si Maurine. “Ah opo. Sobrang bait po talaga ni Mark. Sige po sir Justin. Wala naman pong masama doon. Wala naman po akong karapatan na tumanggi pa. Binigyan niyo na po kami ng malaking pag-asa.”

Iyun na ang hudyat ni Justin. Ngayon may lehitimo na siyang dahilan para maging bahagi ng buhay ni Mark. Kalaunan nang lumipat na ng eskwelahan si Mark, naging madalas ang pagpunta ni Justin doon. Nagdala siya ng mga laruan, school supplies at snacks. Nagsimulang makita ni Mark si Justin bilang isang kuya o isang figure na nagpapakita ng kabaitan at pagmamahal.

Isang hapon, pumunta si Justin sa bahay nina Maurine para kunwari ay i-check ang study area ni Mark. Nandoon din ang nanay ni Maurine, ang lola ni Mark.

“Sir Justin, salamat po ulit sa pagbisita,” sabi ni Maurine. “Hindi po talaga kami makapaniwala na may isang taong tulad ninyo nagbibigay ng ganitong klaseng biyaya sa amin.”

“Maurine, ‘di ba sinabi ko huwag kang magpapasalamat?” sabi ni Justin. “Pero gusto ko lang sanang malaman ‘yung schedule ni Mark para makita ko siya minsan.”

Habang naglalaro si Mark sa may sala at si Maurine naman ay nasa kusina, nakita ni Justin ang pagkakataon.

“Mark,” sabi niya, “alam mo ang ganda ng mga laruan mo. Pakikuha mo nga ‘yung bago mong action figure doon sa may bag. Gusto kong makita kung gaano kaganda.”

“Opo, kuya Justin,” masayang sabi ni Mark.

Tumakbo siya at kinuha ang bagong action figure na bigay ni Justin. Nang tumayo si Mark, nakita ni Justin na may plastic tumbler siya ng juice na nakapatong sa mesa. Mabilis na kinuha ni Justin ang tumbler habang abala si Mark sa pagkuha ng laruan. Mabilis niya itong inilagay sa bulsa niya. May straw doon na posibleng may laway ni Mark.

“O na po ‘yung laruan ko, Kuya Justin,” sabi ni Mark na nagmamadaling bumalik.

“Wow, ang ganda. Salamat, Mark,” sabi naman ni Justin habang pinipilit na maging normal ang ekspresyon ng mukha.

Nang umalis si Justin sa bahay nina Maurine, dumiretso siya sa private laboratory na pinagkakatiwalaan niya.

“Gusto ko magpa-DNA test,” sabi ni Justin sa head technician. “Gamit ‘yung saliva sample na nasa straw na ‘to at ‘yung sarili kong sample.”

“Sir Justin, alam niyo po ba ‘yung mga protocol dito?” tanong ng technician.

“Oo. At gusto ko confidential. Walang sino man ang dapat makaalam. Kapag nakuha na ang resulta, ipadala mo sa personal email ko at burahin mo ang lahat ng records na may kinalaman dito. Magbabayad ako ng doble.”

“Ah sige po, sir Justin. Wala pong sino man ang makakaalam. Tatlong araw po ang aabutin ng resulta.”

Habang naghihintay ng resulta, sinubukan ni Justin na panatilihin ang balanse sa buhay niya. Nandoon si Casey, ang fiancée niya na mahal na mahal siya.

“Babe, excited na akong makasal sa’yo,” sabi ni Casey kay Justin habang naghahanda sila para sa dinner kasama ang mga kaibigan. “Naka-reserve na lahat. I’m so happy.”

“Ako rin Case,” sagot ni Justin habang pilit niyang pinipigilan ang sarili na maging malungkot. “Mahal na mahal kita Casey huwag mong kalimutan ‘yan.”

“Alam ko, kahit mukha kang stressed nitong mga nakaraang-araw. Ano ba kasi iniisip mo, babe?” tanong ni Casey na nag-aalala.

“Wala wala. Work lang. Medyo hectic lang ‘yung mga meetings. Alam mo na. CEO problems,” pagsisinungaling pa ni Justin sa puso niya.

Alam niyang hindi lang problema sa kumpanya ang inaalala niya. Ang pagbabalik ni Maurine at ang posibilidad na si Mark ang anak niya ay nagdulot ng malaking crack sa perpektong buhay niya. Hindi niya alam kung paano niya sasabihin kay Casey lahat. Kung maging positive man ang DNA test, paano niya ipapaliwanag ang isang one night stand na nangyari limang taon na ang nakalipas? Paano niya ipapaliwanag na ang bracelet na ‘yon ang nagbigay daan sa sikreto na ito?

Sa loob ng tatlong araw, si Justin ay nabalot ng kaba at pag-aalala. Hindi niya alam kung itutuloy-tuloy pa ba niya ang kasal nila ni Casey o kung haharapin niya ang katotohanan kasama si Maurine at si Mark. Dumating ang araw na hihintayin niya ang resulta ng DNA test. Siya ay nasa office, nanginginig habang naghihintay ng email. 5:30 na ng hapon pero hindi pa siya umuuwi. Nakaupo siya sa kanyang executive chair, nakatitig sa computer screen niya. Walang ginagawa at nakatitig lang.

Ang tatlong araw na inakala niyang mabilis ay tila naging taon. Bawat ring ng phone niya, bawat notification na dumadaan ay animo’y nagpapabilis ang tibok ng puso niya.

“Sir Justin,” tawag ni Leo ang assistant niya sa intercom. “Aalis na po ako. Gusto niyo po bang ipa-cancel ko ang dinner ninyo mamaya kay Miss Casey? Parang pagod na pagod po kayo.”

“Huwag, Leo. Sige na, umuwi ka na. Ako ng bahala rito. Paki-lock na lang ng pinto paglabas mo. Gusto ko lang mapag-isa.”

“Masusunod po, sir.”

Nang umalis si Leo, lalong bumigat ang katahimikan sa office. Ininom ni Justin ang malamig na kape niya. Ang tanong niya sa isip ay ano ‘yung gagawin niya kung totoo nga na anak niya si Mark? Kung positive ‘to, paano niya ipapaliwanag iyon kay Casey? Kung negative, bakit siya nakakaramdam ng matinding pagkadismaya?

Biglang nag-pop ang isang email notification sa screen niya. Ang sender ay ang private laboratory. Ang subject na nakalagay “CONFIDENTIAL RESULT CASE V-1010”. Nanginginig ang kamay ni Justin habang ni-click niya ang mouse, binuksan niya ang file na naka-password. Ang password ay ang araw na una niyang nakilala si Maurine. Huminga siya ng malalim.

Nang bumukas ang dokumento, halos hindi niya na makita ‘yung mga salita dahil sa luha na unti-unting namumuo sa mga mata niya.

“DNA PATERNITY TEST RESULT. TEST SUBJECT A: JUSTIN VILLAREAL VERSUS TEST SUBJECT B: MARK VILLAMOR. CONCLUSION: THE PROBABILITY OF PATERNITY IS 99.99% POSITIVE.”

Si Mark Villamor nga ay anak niya. Ang gabing iyon. Ang gabing iyon na dapat ay kalilimutan na lang niya ay nagbunga. Hindi niya alam kung anong mararamdaman niya. Galak? Oo. May anak na siya. Pagsisisi? Sobra. Limang taon niyang iniwan ang anak niya at ang nanay nito sa kahirapan. Takot? Oo. Dahil sa kasal niya kay Casey.

Tumulo ang luha ni Justin. Nag-ring ang cellphone niya. Si Casey. Hindi niya sinagot ang tawag at sa halip ay nanatili lang siyang tahimik. Kailangan niyang mag-isip. Biglang pumasok sa isip niya ang imahe ni Maurine na payat na payat, nagmamadaling maglinis ng mesa sa restaurant habang suot ang bracelet na binigay niya. Sobra siyang nahirapan. Kailanman ay hindi siya nagreklamo. Inisip ni Justin ang mga pinagdaanan ni Maurine, ang pagpapalayas sa kanya, ang one night stand na ‘yon at ang pagiging single mother sa isang bata na magaling at matalino.

“Kailangan kong gawin ang tama,” bulong ni Justin sa sarili. “Kailangan kong panagutan ‘yung bata, ‘yung anak ko. Pero paano si Casey?”

Nang gabing ‘yon, hindi umuwi si Justin. Hindi niya sinagot ang tawag ni Casey pero nag-text siya. “Nasa office ako, babe. May emergency meeting lang. Dito na ako matutulog. Huwag mo na akong hintayin.”

Kinabukasan, araw iyon ng Biyernes. Nagmamadali si Justin papunta sa Missy’s Kitchenette. Bago pa man magbukas, gusto niyang makausap si Maurine nang pribado. Nandoon si Maurine naglilinis sa mga upuan kasama ang manager nila.

“Maurine, pwede ba kitang makausap sandali?” tanong ni Justin. “Tungkol sana ito sa scholarship ni Mark.”

Tumingin sa kanya ang manager ni Maurine. “Maurine, sige na, mauna ka na muna. Mag-usap kayo ni Sir Justin. VIP sponsor natin ‘yan.”

Umalis ang manager at naiwan silang dalawa. Ang ingay lang sa loob ay ang boses ng radyo sa kusina at ang tunog ng espresso machine na nag-iinit.

“Sir Justin, ano pong problema po? May issue po ba sa enrollment ni Mark?” tanong ni Maurine na halatang nag-aalala.

“Wala, Maurine, walang problema sa enrollment niya,” sabi ni Justin habang hawak ang kamay ni Maurine. “May iba akong dapat sabihin sa’yo tungkol sa atin.”

“Po?” gulat na tanong ni Maurine. Biglang tinanggal niya ang kamay niya sa kamay ni Justin. “Ah sir Justin, ano pong ibig niyong sabihin, sir? Naguguluhan po ako.”

“Maurine, limang taon na ang nakakaraan… Naalala mo ba ‘yung lalaking nagdala sa’yo sa hotel nung pinalayas ka sa bahay ninyo? ‘Yung lalaking nagbigay sa’yo ng bracelet na ‘yon?”

Tumingin si Maurine sa bracelet niya na tila nag-aalala. “Opo. Naaalala ko po.”

“Ako ‘yun Maurine. Ako si Justin. Ang lalaking kasama mo sa gabing ‘yon. ‘Yung lalaking natakot at nag-panic kaya iniwan ka na lang ng pera at sulat.”

Nanlaki ang mga mata ni Maurine at animo’y nagsisimula nang maguluhan ng mga oras na ‘yon. “Hindi… Hindi ko po maintindihan.”

“Oo ako ‘yon. Hindi ko alam kung bakit hindi mo ako naaalala. Siguro hindi ako mahalaga sa’yo pero ako… natatakot ako at nahihiya ako.”

“Sir Justin, hindi ko po talaga kayo maalala,” sabi ni Maurine na tila gusto niya ng umiyak. “Ang tanging naalala ko lang po ang pangalan niya ay Justin pero sobrang dami na po kasing nangyari sa buhay ko simula noon.”

“Alam ko at pinagsisisihan ko ‘yung ginawa ko Maurine. At ‘yung pangalawang dahilan kung bakit ako bumalik at naging sponsor ni Mark ay dahil… anak ko siya.”

Napasandal si Maurine sa counter. Hindi siya makapagsalita.

“Maurine, nagpa-DNA test ako at positive ang resulta. Anak ko si Mark.”

Doon na nagsimulang manghina at nang sandaling nagkaroon ng lakas ng loob na ring magpumiglas si Maurine. “Hindi totoo ‘yan! Hindi ko kailangan ng pera ninyo! Hindi ko kailangan na maging tatay ang isang lalaking iniwan lang ako pagkatapos ng isang gabi!”

“Alam ko, hindi kita sinisisi,” sabi ni Justin na pilit niyang pinipigilan ang luha niya. “Pero kailangan niyang makilala ang tatay niya. Maurine gusto kong panagutan kayo ni Mark.”

“Anong pananagutan, Sir Justin? May fiancée po kayo! Malapit na po kayong ikasal! Nakita ko po ‘yan sa news!” sabi ni Maurine na galit na galit ang boses. “Hindi ko kailangan ng charity ninyo! Hindi ko kailangan na sirain ang buhay ng ibang tao dahil lang sa pagsisisi ninyo!”

“Alam ko, Maurine, alam ko na mali ang lahat. Pero hindi ko na maaaring balewalain pa ‘yung anak ko. Gusto kong maging tatay niya.”

Napayuko si Maurine. “Huwag po kayong mag-alala, Sir Justin. Hindi ko po sasabihin kay Mark ang tungkol dito. Kaya ko na po siyang palakihin ng mag-isa. Tulad po ng ginawa ko sa loob ng limang taon. Huwag na po kayong babalik dito. Huwag na huwag niyo na pong guguluhin ang buhay namin.”

“Maurine, hindi ko gagawin ‘yan. Hindi ko iiwan ang anak ko. Pero humihingi ako ng tawad. Sa ngayon gusto ko lang maging sponsor niya. Gusto ko lang na bumawi pero hindi ko muna sasabihin kay Mark ‘yung totoo.”

Napatitig si Maurine kay Justin. “Sige po, Sir Justin. Kung iyan lang ang paraan para maging maayos ang buhay ng anak ko, gagawin ko. Pero please, huwag niyo siyang sasaktan at ayusin ninyo muna ang buhay ninyo bago kayo magpakita sa amin na parang wala lang.”

Iyon ang naging agreement nila. Si Justin ay mananatiling sponsor at low-key na dumidikit sa buhay ni Mark. Habang nag-iisip siya kung paano niyang haharapin si Casey. Ngayong alam na ni Justin ang katotohanan at umamin na siya kay Maurine, paano niya babalansehin ang buhay kasama si Casey?

Matapos ang emosyonal na pag-amin ni Justin kay Maurine at ang pagtanggap ni Maurine kahit may pag-aatubili sa sponsorship ni Mark, nagsimula ang laro ng pagbabalanse ni Justin sa dalawang magkaibang mundo. Sa isang banda, si Mark at Maurine. Sa kabilang banda, si Casey, ang fiancée niya at ang nalalapit nilang kasal.

Nag-umpisa si Justin na bumawi kay Mark sa low-key na paraan lang. Hindi na lang siya nagpapadala ng check o nagbabayad ng tuition. Naging hands-on din siya sa sponsorship. Sabado ‘yon ng umaga nang pumunta si Justin sa private school ni Mark. May school fair doon. Nagsuot siya ng polo shirt at jeans. Sinadya niyang magmukhang simpleng donor lang. Nakita niya si Mark na masayang-masaya kasama ang ilang kaibigan. Nandoon din si Maurine na nakatayo sa isang sulok, nagbabantay habang nakasuot pa rin ang simpleng damit at ang lumang bracelet.

“Hello Mark!” bati ni Justin bago lumapit sa bata at niyakap ito.

“Kuya Justin, nandito ka po pala!” masayang sabi ni Mark. “Tingnan niyo po kuya, nanalo po ako ng teddy bear dito po sa shooting game.”

“Wow, ang galing mo naman. Sigurado ako namana mo ‘yan sa tatay mo,” sabi ni Justin pero biglang tumigil at napatingin kay Maurine.

Naging seryoso naman ang mukha ni Maurine. “Sir Justin,” paalala niya na tila sinasabi na huwag kang masyadong maging halata.

“Ay oo. Sorry. I mean sa mama mo. Ang galing mo Mark. Anong gusto mong kainin? I-treat kita.”

“Gusto ko po ng cotton candy!”

Dinala ni Justin si Mark sa booth ng cotton candy. Habang nakatingin si Mark sa ginagawang candy, sinamantala ni Justin ang pagkakataong makipag-usap kay Maurine.

“Maurine, gusto ko lang sanang sabihin na gusto ko siyang makasama ng mas madalas,” sabi ni Justin habang bumubulong.

“Sir Justin, alam ko po ‘yun. Pero may buhay po kayo na kailangang harapin at ayusin. Hindi niyo po maaaring basta-basta lang pasukin ‘yung buhay namin lalo na kung may iba po kayong commitment.”

“Gusto ko maging part ng buhay niya Maurine. Anak ko siya at hindi ko ‘yan matatakasan.”

“At ano naman po kayang sasabihin ng fiancée ninyo na may anak kayo sa isang waitress na nakasama ninyo lang ng isang gabi? Magiging maayos po ba kaya ang lahat ng ‘yan?” tanong ni Maurine na matindi ang boses.

“Huwag kang mag-alala Maurine. Gagawin ko ‘yang tama. Hindi ko na hahayaang mahirapan pa kayo. Gusto kong bumawi sa lahat ng taon na nawala ako.”

Naramdaman naman ni Maurine ang sinseridad sa boses ni Justin pero mas matindi ang takot niya para sa future ni Mark.

“Kuya Justin, o na po ‘yung cotton candy ko. Gusto niyo po ba?” tanong ni Mark habang iniaabot ang pink na cotton candy.

“Sige anak, salamat,” sagot naman ni Justin na nabigla pa nang tinawag niyang anak si Mark.

Bahagyang lumaki ang mata ni Maurine habang si Mark ay natawa na lamang. Nagsimulang maging madalas ang low-key na pagdalaw ni Justin kay Mark sa araw. Pinipilit niyang maging normal ang lahat na parang isa lang siyang mabuting sponsor at friend ng pamilya. Pero ang mga gabi niya ay nakatuon kay Casey.

“Babe, ang lalim yata ng iniisip mo nitong mga nakaraang gabi,” sabi ni Casey kay Justin habang nanonood sila ng movie sa condo ni Casey. “Ang stressed mong tignan. Sigurado ka bang work lang ‘yan?”

“Oo babe. Ang dami lang pressure nitong mga investor namin. Gusto na nilang i-push ‘yung new project namin,” pagsisinungaling pa ni Justin.

“Naku, sana matapos na ‘yan. Gusto ko na tayong magpakasal, Justin. Wala na akong patience na maghintay pa,” sabi ni Casey bago niyakap si Justin ng mahigpit.

Naramdaman ni Justin ang pagmamahal ni Casey, ang commitment niya, ang future na inihanda na nilang dalawa at lalo lang siyang nakonsensya. “Mahal na mahal kita, Casey. Huwag kang mag-aalala. Gagawin ko ang lahat para maging masaya ka.”

“Alam ko babe, kaya nga mahal na mahal kita. Ikaw lang ‘yung lalaking gusto ko, Justin. Ikaw lang talaga.”

Kahit na mahal niya si Casey, ang mga salita ay nagpatindi sa bigat na nararamdaman niya. Alam niyang ang kasal nila ay hindi matutuloy nang hindi niya aaminin ang katotohanan. Hindi niya maaaring itayo ang future nila sa isang kasinungalingan. Gusto niyang maging totoong tatay kay Mark at panagutan ang nagawa niyang mali kay Maurine. Pero hindi niya gustong saktan si Casey.

“Baka pwede kong itago na lang totoo,” naisip niya. Pero agad niyang inalis ang ideyang iyon. Hindi niya maaaring itago ang kanyang sariling anak.

Isang gabi habang naghahanda si Justin ng report para sa board meeting niya, nakita niya ang notification ng private email niya, ang file na may DNA result. Napatingin siya sa salamin. Nakita niya ang sarili niya roon. Isang bilyonaryo na may perfect na buhay sa panlabas, pero sa loob ay sirang-sira dahil sa kasinungalingan.

“Hindi ko na ‘to kayang itago pa,” bulong ni Justin. “Kailangan ko nang umamin kay Casey ngayon na bago pa mahuli ang lahat.”

Nanginginig ang kamay ni Justin habang tinatawagan niya si Casey. “Babe, pwede ba tayong magkita? Ngayon na, may importante lang sana akong sasabihin sa’yo.”

“Justin, gabi na. Bukas na lang kaya? Gaano ba kaimportante ‘yan?” tanong ni Casey.

“Hindi Case, ngayon na. Hindi ‘to pwedeng ipagpabukas pa. Nandito ako sa labas ng condo mo. Mag-usap tayo.”

Pagkatapos ng ilang minuto ay lumabas si Casey. Nakita niya ang mukha ni Justin na seryosong-seryoso at tila nahihirapan.

“Justin, anong nangyayari sa’yo? May problema ka ba?” tanong ni Casey na agad na nag-aalala.

“Case, umupo ka muna. Kailangan nating mag-usap ng mahinahon. Tungkol ito sa nakaraan ko at sa future nating dalawa.”

Umupo si Casey sa isang bench sa lobby ng condo niya. Tiningnan niya si Justin at tila naghihintay ng sentensya. “Ano ‘yun Justin? Sabihin mo na. Kinakabahan naman ako sa suspense mo,” saad ni Casey bago mahinang natawa.

Huminga ng malalim si Justin. Ito na ang oras. Ang oras para wasakin ang perpekto nilang mundo.

“Case, limang taon na ‘yung nakakaraan bago maging tayo… may nangyari sa akin. May naka-one night stand ako noon at nagbunga ang gabing ‘yon.”

Nanlaki ang mga mata ni Casey. “Ano? Anong ibig mong sabihin? Sino ‘yung babaeng ‘yan?”

“Case, please pakinggan mo ako. Ang bata… may anak ako Case. Limang taong gulang na siya.”

Naging tahimik ang lobby ng condo ni Casey. Maliban sa tunog ng aircon, ang mga salita ni Justin ay tila tumama sa kanya ng malakas. Nanatiling nakaupo si Casey at hindi makapaniwala.

“May anak ka?” tanong ni Casey na halos pabulong lang ang boses. “Justin, anong pinagsasasabi mo? Niloloko mo lang ba? Gu-good time mo ba ako? Malapit na tayong ikasal. Please, kung niloloko mo lang ako… hindi ‘to magandang biro, Justin.”

“Hindi ako nagbibiro, Case,” sagot ni Justin bago lumuhod sa harap niya. Hinawakan niya ang kamay ni Casey pero agad itong binawi ni Casey. “Limang taong gulang na siya. Resulta ng isang gabi na hindi ko sinasadya,” pag-amin ni Justin na punong-puno ng pagsisisi.

Tumayo si Casey. Ang galit sa mukha niya ay tila mas matindi pa kaysa sa sakit na nararamdaman niya noong mga oras na ‘yon.

“Isang gabi?! Sino ‘yung babae Justin? Saan mo ba siya nakilala? Bakit ngayon walang sinasabi ‘to?”

“Nakita ko lang siya ulit nung mga nakaraang linggo Case. Nagtatrabaho siya bilang waitress sa isang restaurant. Maurine ang pangalan niya.”

“Isang waitress?! Sinira mo ang future natin dahil lang sa isang gabing fling mo sa isang waitress? Hindi ka ba nag-iisip?!”

“Inisip ko, Casey. Doon ako nagkamali dahil natakot ako’t iniwan ko lang siya. Hindi ko alam na nagbunga pala ‘yun at ngayon nag-positive ‘yung DNA test. Ako ‘yung tatay ng anak niya.”

Nagsimulang tumulo ang luha ni Casey. Hindi siya sumisigaw pero bawat patak ng luha ay puno ng sakit at pagtataka.

“Justin, alam mo ba kung gaano kita kamahal? Ibinigay ko sa’yo lahat. ‘Yung tiwala ko, ‘yung mga pangarap ko, ‘yung pamilya ko. Excited na silang lahat sa kasal natin. Tapos sasabihin mo lang sa akin na may anak ka na pala sa isang babae na iniwan mo lang?”

“Case, hindi ko alam kung paano ako hihingi ng tawad sa’yo. Alam kong wala akong karapatan na humingi ng kapatawaran. Pero ginawa ko ‘to dahil hindi ko kayang ipagpatuloy ‘yung kasal natin nang alam ko kung anong totoo. Hindi ko kayang magtayo ng pamilya sa kasinungalingan.”

“Kaya ano, Justin? Iiwanan mo ako? Sasabihin mo sa akin na mas mahal mo ‘yung anak mo kaysa sa akin? Na mas mahalaga ‘yung pagsisisi mo kaysa sa future natin?”

“Hindi ko sinasabi ‘yan Case. Mahal kita. Mahal na mahal kita. Pero may pananagutan ako. May buhay akong sinira at kailangan kong maging tatay ni Mark.”

Pinunasan ni Casey ang kanyang luha. Tumingin siya kay Justin. Ang mga mata niya ay puno ng hinanakit.

“Ang sakit, Justin. Sobrang sakit. Para akong sinasaksak ng ilang beses sa sinabi mo. Akala ko kumpleto na lahat. Akala ko sapat na ako sa’yo pero hindi pa pala.”

Kinuha ni Casey ang isang sobre mula sa sling bag niya. Ito ‘yung invitation na pinili nila para sa kasal nila. “Tingnan mo ‘to Justin? Ito ‘yung invitation natin. Nakasulat dito ‘yung mga pangalan natin. ‘Yung pangarap nating magkasama. Wala na ba ‘to?”

“Case I’m sorry. Huwag mong sirain ‘yung sarili mo dahil lang sa pagkakamali ko.”

“Hindi ako Justin. Ikaw ‘yung sumira sa sarili mo. Ikaw ‘yung sumira sa future nating dalawa,” saad ni Casey bago sila matagal na natahimik. “Pero may tanong ako sa’yo Justin.”

Tumango si Justin. “Ano ‘yan Case? Sasagutin ko lahat ng gusto mong malaman.”

“Yung babae… si Maurine. May nararamdaman ka ba sa kanya? Kahit isang beses lang nung gabing ‘yon? Hindi lang ba physical ‘yung nangyari?”

Natahimik si Justin. Ito ‘yung pinakamahirap na tanong. Alam niyang ang sagot niya ay lalong magpapasakit kay Casey pero kailangan niyang maging tapat.

“Case… simula nung mangyari ‘yon, hindi ko na siya naalis sa isip ko. Hindi ko alam kung bakit. Siguro dahil sa matinding pagsisisi ko o siguro dahil sa kuryenteng naramdaman ko nung gabing ‘yon,” panimula niya dahilan upang magsimulang humikbi si Casey. “Oo, Case. Nung makita ko siya ulit, bumalik lahat. Hindi ko alam kung ano ‘to pero hindi ko na siya maalis sa isip ko at wala akong karapatan na lokohin ka.”

Parang tumigil ang paghinga ni Casey. Ang sakit na naramdaman niya ay tila doble na. Hindi lang siya nagkaroon ng karibal. May anak na sila at may nararamdaman pa si Justin sa babae. Sobra-sobra.

“Sobra akong nasasaktan, Justin.” Tumayo si Casey at lumayo ng kaunti kay Justin. Pinunasan niya ang mga luha niya at biglang nagbago ang ekspresyon niya. Mula sa galit at sakit, tila naging malungkot iyon na para bang tinatanggap na ang lahat. “Kung gusto mo siyang balikan Justin, kung gusto mong bumawi, kung gusto mong panagutan ‘yung anak mo, hindi kita pipigilan.”

“Casey, huwag mong sabihin ‘yan. Hindi ko naman ‘yan hinihingi sa’yo. Handa kong harapin ‘yung mga consequence nito.”

“Hindi, Justin. Kung mahal mo ako, hindi mo dapat gawin ‘yan. Alam kong kailangan mo ‘yung bata at alam kong kailangan mo ‘yung nanay niya para makita mo ‘yung bata.”

Tiningnan ni Casey si Justin na tila nagpapaalam. Ang pagmamahal niya kay Justin ay mas matindi kaysa sa galit niya. Hindi niya kayang makita si Justin na pinipili siya pero hindi naman buo ang puso nito.

“Aaminin ko Justin. Mahal na mahal kita at ang gusto ko maging masaya ka. Kahit masakit para sa akin, i-le-let go na kita.”

Naiyak si Justin. Hindi niya inakala na ganito ang magiging reaksyon ni Casey. “Casey, hindi mo kailangang gawin ‘yan. Gusto kong maging maayos tayo. Pwede pa ba?”

“Hindi na, Justin. Kung maging maayos man tayo, may parte pa rin sa puso mo na magiging guilty para sa bata at kay Maurine. At hindi ko kayang mabuhay sa ganong relasyon. Mas gugustuhin ko pang masaktan ako ngayon kaysa sa mabuhay sa doubt at sa guilt mo,” saad ni Casey.

Kinuha ni Casey ang invitation na hawak niya at pinunit sa harap ni Justin. “Tapos na tayo, Justin. Sana maging masaya ka. Sana maging mabuting tatay ka sa bata. At sana mahanap mo ‘yung peace mo.”

Umalis si Casey. Tumakbo papasok sa condo niya at iniwan si Justin na nakaluhod sa lobby. Nagsimula siyang umiyak. Nawala na ‘yung kasal niya. Nawala na ‘yung babaeng mahal niya. Pero binigyan siya ni Casey ng kalayaan na gawin ang tama.

Matapos ang masakit na paghihiwalay nina Justin at Casey, dumiretso si Justin kay Maurine. Hindi na siya nag-abalang magtago pa. Dala niya ang DNA result at ang desisyon niya na panagutan ang mag-ina. Pumunta siya sa Missy’s Kitchenette pero naghintay siya hanggang matapos ang shift ni Maurine. Nakita niya si Maurine at si Mark kasama ang lola nito na naglalakad palabas ng restaurant.

“Maurine, sandali lang!” tawag ni Justin na tumatakbo papalapit sa kanila.

“Sir Justin, ano pong ginagawa niyo rito?” tanong ni Maurine na halatang nag-aalala.

“Maurine, gusto kong maging tatay ni Mark. Hiwalay na kami ni Casey.”

Gulat na gulat si Maurine. “Po? Ano pong ibig mong sabihin?”

“Nag-usap kami ni Casey. Sinabi ko ‘yung totoo at ni-let go na niya ako. Gusto kong maging part ng buhay ninyo hindi lang bilang sponsor kundi bilang tatay ni Mark at isang taong aalalay sa’yo.”

Tumingin si Maurine kay Mark na nakatingin sa kanila nang nagtataka.

“Tara, maupo tayo sa isang tahimik na lugar,” yaya ni Justin.

Nag-usap sila sa isang coffee shop na malapit. Sinabi ni Justin kay Maurine ang naging confrontation nila ni Casey.

“Ang sakit para kay Casey, Maurine. Pero ginawa niya ‘yung tama para sa akin. Binigyan niya ako ng kalayaan na gawin ang pananagutan ko.”

“Sir Justin, wala po akong intensyon na sirain ‘yung future niyo. Hindi ko po talaga alam na ikaw lang ‘yung lalaki na kasama ko nung gabing ‘yon. Kung alam ko lang po, hindi na po sana ako tumanggap ng charity mula sa inyo,” sabi ni Maurine na nagsisimulang umiyak.

“Alam ko at hindi kita sinisisi, Maurine. Ako ang may kasalanan. Ako ang umalis. Kaya ngayon gusto kong bumawi. Gusto kong magsimula ulit, Maurine, para kay Mark,” anya bago hinawakan ni Justin ang kamay ni Maurine. “Hindi kita mamadaliin, Maurine. Hahayaan kitang mag-isip pero please huwag mo akong ilalayo sa anak ko. Gusto kong maging tatay niya sa lahat ng aspeto.”

“Pero paano ko po ipapaliwanag kay Mark? Hindi niya po kayo kilala bilang tatay niya.”

“Hindi na natin kailangan magsinungaling pa. Ngayon gusto kong maging tunay na tatay sa kanya. Sa susunod na makita niya ako, tatawagin niya na ako daddy. Hahayaan ko siyang masanay sa akin kahit dahan-dahan lang.”

Nang gabing iyon, umuwi si Justin sa bahay nila kung saan naghihintay ang nanay niya na si Donya Elena na nakita ang balita ng biglang breakup nina Justin at Casey sa social media.

“Justin, anong ibig sabihin nito?!” sigaw ni Donya Elena na galit na galit. “Bakit bigla na lang kayo naghiwalay ni Casey? Nasan na ‘yung invitation na pinili mo? Alam mo bang nasira image ng pamilya natin dahil sa biglaang pag-iwan mo sa kanya?”

“Ma, please. Hindi ko na kailangang ipaliwanag pa. Hindi ko na kayang pakasalan si Casey nang may kasinungalingan akong tinatago.”

“Kasinungalingan? Anong kasinungalingan? Justin gagastos tayo ng milyon-milyon para lang maging perfect ‘yang kasal ninyo tapos ico-call off mo lang?!”

“May anak ako Ma. Limang taong gulang. Anak ko siya kay Maurine.”

Napaupo si Donya Elena sa sofa. Hindi siya makapaniwala sa narinig. “Maurine? Sinong Maurine na naman? ‘Yung fling mo na nagbunga? Justin, hindi ka nag-iingat! Sinira mo ang future mo!”

“Ma, huwag mo namang maliitan si Maurine. Siya ‘yung nanay ng anak ko. Naging mas mabuti siyang ina kaysa sa inaasahan ko. Mag-isa niyang itinaguyod ‘yung anak ko.”

“At anong plano mo ha, Justin? Iiwan mo si Casey? ‘Yung babaeng mahal na mahal ka para lang sa isang fling na may anak sa’yo? Alam mo bang nasasaktan ako para kay Casey, para sa pamilya niya?”

“Hindi kaya ng konsensya ko na naghiwalay kayo dahil lang sa fling na ‘yan Ma. Hindi siya ‘yung dahilan ko. Ako… hindi ko na pwedeng balewalain ang anak ko.”

Mula noon, nag-umpisa ng lumayo si Donya Elena kay Justin. Hindi niya kinaya ‘yung konsensya na nag-break up sina Justin at Casey dahil sa sikreto ni Justin. Para sa kanya, ang breakup ay malaking kahihiyan at karma dahil sa mga wrong decisions ni Justin.

Samantala, sinimulan ni Justin ang full time na pagpapaka-tatay kay Mark. Binigyan niya ng mas magandang apartment si Maurine at si Mark. Pero hindi sila pinabayaan. Gusto niyang bigyan ng space si Maurine pero gusto niyang i-cover ang lahat ng pangangailangan ni Mark.

Isang araw, dinala niya si Mark sa amusement park para mamasyal. “Mark, may gusto akong sabihin sa’yo,” sabi ni Justin habang kumakain sila ng ice cream.

“Ano po ‘yun Kuya Justin?”

“Mark… I mean anak. Ako ang tatay mo.”

Naguluhan si Mark at halata iyon sa pagkakakunot ng noo niya. “Tatay ko? Pero sabi ni Mama nagtatrabaho siya sa malayo.”

“Hindi anak. Andito lang ako. Hindi ako nagtrabaho sa malayo. Nagkamali lang ako. Humihingi ako ng tawad anak. Gusto kong bumawi sa’yo sa lahat ng taon na nawala ko. Gusto mo ba akong maging Daddy mo anak?”

Tiningnan ni Mark si Justin at pagkatapos ay ngumiti. “Opo Kuya Justin. Gusto ko po. Napanood ko po sa TV ‘yung mga Daddy daw po ay naglalaro kasama ang mga anak nila. Maglalaro po ba tayo, Daddy?”

Napaluha si Justin sa tuwa. Niyakap niya si Mark ng mahigpit. Ito na ‘yung pinakamasarap na pakiramdam na naramdaman niya sa buong buhay niya. “Oo anak. Maglalaro tayo araw-araw. Magkasama tayong babawi sa lahat ng nawalang oras. Mahal na mahal kita anak.”

Naging mas maayos ang buhay nina Maurine at Mark. Sa tulong ni Justin, nakalipat sila sa isang modest pero komportableng apartment sa Mandaluyong, malapit sa private school ni Mark. Si Maurine sa halip na umalis sa Missy’s Kitchenette ay nag-shift ng part-time na schedule para lang makapag-focus sa pag-aalaga kay Mark na sinusuportahan naman ni Justin ng buo. Masaya si Mark dahil may tatay na siya. Kahit bilyonaryo si Justin, pinilit niyang maging normal ang lahat. Naglalaro sila ng basketball sa park, nagbabasa ng story books gabi-gabi at minsan ay sinasabay ni Justin si Mark sa pagpasok sa eskwelahan.

Isang hapon habang naglalaro sila ni Mark sa park, biglang naramdaman ni Justin ang matinding sakit ng ulo at pagkahilo. “Daddy, okay lang po ba kayo?” tanong ni Mark na nag-aalala.

“Oo anak, medyo… medyo masakit lang ang ulo ko,” sagot naman ni Justin bago pilit siyang ngumiti.

“Gusto po ba ninyong umuwi na? Baka po kailangan lang po ninyong magpahinga,” sabi ni Mark.

“Sige anak, tara na,” yaya naman ni Justin.

Pag-uwi nila sa apartment ni Maurine, nakita ni Maurine na nanghihina si Justin. “Sir Justin, ano pong nangyayari sa inyo? Ang putla niyo po,” tanong ni Maurine bago lumapit kay Justin at hinawakan ang braso niya.

“Maurine, okay lang ako. Stress lang siguro ‘to. Ang dami kasing paperworks sa office,” pagsisinungaling pa ni Justin. Hindi niya gustong mag-alala si Maurine.

“Hindi sir. Hindi lang po ‘yan stress. Mukhang nanghihina po talaga kayo. Kailangan po ninyong magpatingin sa doktor,” sabi ni Maurine.

Pinilit ni Justin na magpahinga sa sofa. Habang nakahiga, nakita niya si Maurine na nag-aalala, naghahanda ng mainit na tsaa at pain reliever para sa kanya. Ang concern sa mukha ni Maurine ay hindi concern ng isang empleyado kundi ng isang taong nagmamalasakit.

“Maurine, hindi mo na kailangang gawin ‘yan. Makakauwi na ako. Hindi ako pwedeng magtagal dito. Baka ano pang isipin ng mga tao.”

“Huwag po kayong mag-alala sa iisipin ng ibang tao, sir. Kailangan po ninyong magpahinga. Tatay po kayo ni Mark. May responsibilidad po kayo sa sarili ninyo.”

Kinagabihan hindi na nga umuwi si Justin. Sinabi na lang niya sa driver niya na kanselahin ang lahat ng meetings at umuwi na lang muna. Hindi niya gustong umuwi sa mansyon nila dahil tiyak na sasalubungin siya ng mga sermon ng nanay niya.

“Maurine, tawagan mo ‘yung personal doctor ko,” utos ni Justin. “Pero huwag mong sasabihin sa nanay ko na masama ang pakiramdam ko. Please.”

“Ah sige po, Sir Justin. Pero ipangako po ninyo na magpapatingin kayo agad.”

Kinabukasan, pumunta ang personal doctor ni Justin sa apartment ni Maurine. Matapos siyang i-check, naging seryoso ang mukha ng doktor.

“Sir Justin, kailangan nating magpa-laboratory test agad-agad,” sabi ng doktor. “Ang blood pressure ninyo medyo mataas. Ang stress sobrang-sobra sa katawan ninyo. Hindi lang ito simpleng sakit ng ulo.”

“Doc, ano ho kaya sa tingin ninyo ang mga problema?” tanong ni Justin.

“Sa ngayon hindi ko pa masasabi pero may nakikita akong abnormality sa initial checkup mo. Kailangan nating masigurado. Ang tanging payo ko lang sa’yo, iwasan mo muna ang stress at magpahinga kayo nang husto.”

Doon na nagsimula ang seryosong pag-aalala ni Justin. Ang sakit niya ay hindi lang work stress. May mas malalim na problema. Pero patuloy siyang nagtago. Ayaw niyang ipaalam kay Maurine ang tungkol doon. Pero dahil sa biglaang paghina ng katawan ni Justin, kinailangan niyang maging madalas na umakyat baba sa apartment ni Maurine na kunwari para lang bisitahin si Mark. Pero ang totoo, si Maurine ang tinitingnan niya dahil si Maurine lang ang nag-aalaga sa kanya.

Isang gabi habang umiinom sila ng tsaa, nag-usap sila ni Maurine.

“Maurine, bakit ka ba nag-aalala sa akin?” tanong ni Justin. “Hindi mo naman kailangang gawin ‘yan.”

“Kailangan sir. Nag-aalala rin ako kay Mark. Hindi po siya magiging masaya kapag may nangyaring masama sa inyo. Kailangan ka niya,” sagot ni Maurine.

“Kailangan ko ring bumalik sa office Maurine. Hindi ako pwedeng magtagal dito,” sabi ni Justin na pilit na tumayo.

“Sir, hindi po ba kayo natatakot na baka… baka may malubha na kayong sakit?” tanong ni Maurine habang diretsong nakatingin sa mga mata niya.

“Natatakot? Oo. Pero mas natakot akong mawala ulit kay Mark. Mas natatakot akong hindi makabawi sa kanya at mas natatakot akong makita ulit si Casey,” sabi ni Justin na sa wakas ay umamin na sa real feelings niya.

“Wala na po kayo kay Miss Casey sir. Huwag na po ninyong pahirapan ang sarili ninyo sa guilt. Ang kailangan po ninyong gawin ngayon ay mag-focus sa kalusugan ninyo.”

Niyaya ni Justin si Maurine sa isang private dinner para magpasalamat sa pag-aalaga nito. Ito ang kauna-unahang pagkakataon na nag-dinner silang dalawa nang sila-sila lang. Habang kumakain sila, napansin ni Justin na unti-unting bumabalik ang sigla sa mukha ni Maurine. Ang kanyang mga mata ay hindi na kasing pagod ng dati. Ang bracelet ay andun pa rin pero ang story nito ay nagbabago na.

“Maurine, salamat sa pag-aalaga mo sa akin,” sabi ni Justin. “Sa totoo lang, ikaw lang ‘yung nag-aalaga sa akin ngayon.”

“Wala ‘yon sir. Huwag po kayong mag-alala. Tatay po kayo ni Mark. Hindi ko po kayo pababayaan,” sagot ni Maurine.

At sa pagkakataong ‘yon, naramdaman ni Justin ang kuryente na minsan lang niyang naramdaman. Pagkatapos ng ilang araw, dumating ang mga resulta ng laboratory tests ni Justin. Sinadya niyang kunin ang mga resulta sa private clinic para walang sino man lalo na ang nanay niya at si Leo ang makakaalam. Si Maurine ang tanging kasama niya nang makita niya ang personal doctor. Andun sila sa isang pribadong room sa klinika.

“Sir Justin, kailangan po nating mag-usap ng seryoso,” sabi ng doktor na seryosong-seryoso ang mukha.

“Doc, ano po ba ‘yung resulta?” tanong ni Justin habang hawak ang kamay ni Maurine. Kahit hindi niya official na girlfriend si Maurine, siya ang tanging tao na pinagkakatiwalaan niyang kasama sa oras na iyon.

“Base po sa test result, Sir Justin, may malubha po kayong sakit,” diretsong sabi ng doktor. “Ang patuloy po na stress, ang pagod at ang biglaang pagbabago ng lifestyle ‘yung nagdulot ng malaking pinsala sa katawan ninyo. May hypertensive heart disease po kayo at may traces na rin ng early stage ng acute kidney injury.”

Nanlamig ang buong katawan ni Justin sa narinig mula sa doktor. Heart disease at kidney problem. Ang sakit niya ay hindi na lang basta stress. Life threatening na rin ito.

“Ibig sabihin po ‘to… kailangan po siyang i-admit?” tanong ni Maurine na nanginginig rin ang boses.

“Opo, Miss Maurine. Kailangan siyang mag-umpisa ng gamutan agad-agad at kailangan niya ng kumpletong pahinga. Hindi po siya pwedeng magtrabaho. ‘Yung stress at pressure ay ‘yung number one na kalaban niya ngayon. Kung hindi po tayo kikilos kaagad, baka maging seryoso na ‘yung kondisyon niya.”

“Wala po bang operasyon, Doc?” tanong ni Justin.

“Sa ngayon, gamot at pahinga lang po ang kailangan,” paliwanag ng doktor. “Pero kung hindi po kayo magpapahinga at magpapatuloy kayo sa stress, ‘yung kidney ninyo lalong magkakaroon ng problema.”

Doon napagtanto ni Justin na ang pagpili niya na panagutan si Mark at iwanan si Casey ay nagdulot nga ng matinding stress sa kanya na ngayon ay nagbibigay ng matinding banta sa buhay niya.

“Sige Doc, magpapa-admit na po ako ngayon din,” desisyon ni Justin.

“Magaling, Sir Justin. Pero kailangan nating maging transparent sa mga kaanak ninyo. Hindi natin pwedeng itago ang kondisyon ninyo,” paalala ng doktor.

“Sige doc. Ako na po ang bahala sa kanila pero please huwag muna kayong magbigay ng statement sa press.”

Sinamahan naman ni Maurine si Justin sa pag-admit sa isang private suite sa ospital. Pagdating doon, inasikaso ni Maurine ang lahat ng paperwork ni Justin. Samantalang si Justin naman ay nakahiga lang at nanghihina.

“Maurine, salamat sa’yo,” sabi ni Justin habang hawak ang kamay ni Maurine. “Kung wala ka, baka hindi ko na inasikaso pa ‘yung sakit ko.”

“Sir, huwag po kayong magsalita ng ganyan,” sabi ni Maurine na nagsisimula ng umiyak. “Kailangan niyo pong mabuhay para kay Mark. Huwag niyo pong kalimutan ‘yan.”

“Maurine, pakiusap ko lang. Huwag kang aalis sa tabi ko,” sabi ni Justin na mahina ang boses. “Pakiramdam ko… ikaw lang ‘yung nagpapalakas ng loob ko.”

“Hindi po ako aalis, sir. Hindi po ako aalis,” sagot ni Maurine.

Sinimulan ni Maurine ang full time na pag-aalaga kay Justin dahil sa kondisyon niya, kinailangan ni Justin na magkaroon ng constant care. Nag-resign na si Maurine sa part-time job niya sa Missy’s Kitchenette at sinigurado ni Justin na lahat ng financial needs niya at ni Mark ay covered. Si Maurine ang nagpapakain kay Justin, ang nagpapainom sa kanya ng gamot at nag-a-asikaso ng schedule niya sa loob ng private room. Bumalik ang dating nararamdaman nila para sa isa’t isa.

Isang hapon habang natutulog si Justin ay pumasok si Donya Elena sa room. Nakita niya si Maurine na nagbabasa sa tabi ng kama ni Justin. “Ikaw! Anong ginagawa mo rito?” tanong ni Donya Elena na galit na galit.

“Ma’am, please. Mahina na po si Sir Justin,” bulong ni Maurine.

“Huwag mo nga akong tawaging Ma’am! Bakit ikaw ang nag-aalaga sa kanya? Nasaan ang private nurse niya?”

“Ako po ‘yung kasama niya na nagpa-admit sa kanya. Ako po ‘yung primary caretaker niya,” sagot ni Maurine.

“Ikaw? Bakit wala ka bang trabaho? Hindi mo ba alam na ikaw ang dahilan kung bakit nagkahiwalay sila ni Casey? At ngayon ikaw pa ang aalalay sa kanya?”

“Ma’am, hindi naman po ako ‘yung dahilan kung bakit nagkahiwalay sila,” mariing sabi ni Maurine. “Ang totoo po, ako po ang nag-aalaga sa kanya ngayon dahil wala pong ibang gustong umako sa responsibilidad na ‘to.”

“Umalis ka! Kukuha ako ng private nurse. Ayoko makita ‘yung mukha mo rito!”

Pero nagising si Justin dahil sa sigaw ng nanay niya. “Ma, huwag ka ngang sumigaw. Masakit ang ulo ko,” sabi ni Justin.

“Justin, tingnan mo nga ‘yung sarili mo. Nasan na ‘yung future mo? Bakit hinahayaan mong babaeng ‘to na mag-alaga sa’yo?”

“Ma, si Maurine lang ang gusto kong mag-alaga sa akin. Mas mabuti pa siya kaysa sa nurse. Huwag mo siyang paaalisin. Kung aalis siya, aalis din ako.”

Natahimik si Donya Elena. Nakita niya ang matinding pagmamahal at commitment sa mata ni Justin para kay Maurine. Hindi niya kayang talunin ang gusto ng anak niya nung oras na ‘yon.

“Maurine, iwanan mo muna kami sandali,” utos ni Donya Elena.

Nang umalis si Maurine, lumapit si Donya Elena kay Justin. “Justin, hindi kaya ng konsensya ko na nagkahiwalay kayo ni Casey nang dahil sa kanya,” sabi ni Donya Elena habang umiiyak. “Mahal na mahal ko si Casey. ‘Yung breakup ninyo parang karma sa akin.”

“Ma, huwag mo namang gawing personal ang lahat,” sabi ni Justin. “Ang kailangan mo lang gawin, tanggapin mo si Maurine. Siya ‘yung nanay ng apo mo at siya ‘yung nag-aalaga sa akin ngayon.”

Mula noon, nagpatuloy ang pag-aalaga ni Maurine kay Justin. Kahit na naging malamig si Donya Elena kay Maurine, hinayaan na niya ito. Ang kalusugan ni Justin ang priority niya nung mga oras na ‘yon. Dahil sa pag-aalaga ni Maurine, naramdaman ni Justin ang kapayapaan at pagmamahal na matagal niya ng hinahanap.

Habang ginagampanan niya ang role niya bilang caregiver, unti-unti nang nabubuo ang pagmamahal sa puso ni Maurine para kay Justin. Isang gabi, habang nagpapalit si Maurine ng bedsheet ni Justin, tinanong siya ni Justin.

“Maurine, bakit ka nagtitiis sa akin? Alam mo hindi ka obligado na alagaan ako.”

Tumingin si Maurine kay Justin at ngumiti. “Sir, masaya po ako kapag nakikita ko na gumagaling kayo.”

“Bakit?” tanong ni Justin.

“Kasi po… kasi po gusto ko kayong mabuhay, sir,” sabi ni Maurine at hindi na siya nagpaka-tago pa sa nararamdaman niya. “Kasi po… mahal ko na po kayo.”

Naging tahimik ang private room ni Justin sa ospital. Ang mga salita ni Maurine ay animo’y umaalingawngaw sa hangin na nagdulot ng matinding emosyon sa puso ni Justin. Hindi siya nakasagot agad. Nakatitig lang siya kay Maurine na ngayon ay namumula ang mukha dahil sa kahihiyan at takot sa pag-amin niya.

“Maurine!” panimula ni Justin na mahina ang boses.

“Sorry po sir,” sabi ni Maurine na nagmamadaling tumalikod. “Hindi ko po dapat sinabi ‘yon. Huwag niyo na pong pansinin. Ipagpatuloy ko na lang po ‘yung paglilinis dito.”

Aalis na sana si Maurine pero hinawakan ni Justin ang kamay niya at pinigilan nito. “Maurine, huwag kang aalis,” sabi ni Justin na mas malakas na ang boses niya. “Huwag mong bawiin ‘yung sinabi mo.”

Umupo si Maurine sa gilid ng kama ni Justin. Tiningnan niya si Justin na ngayon ay may bahid na ng sigla ang mukha. “Hindi ko po kayang bawiin ‘yung sinabi ko, sir,” umamin si Maurine habang tumutulo ang luha niya. “Yung pag-aalaga ko po sa inyo nagbago na. Hindi na lang po ito basta sa obligasyon para kay Mark. Gusto ko na po kayong maging masaya… tsaka gumaling.”

Ngumiti naman si Justin. Hindi na ito ‘yung pilit na ngiti na puno ng kaligayahan. “Maurine, akala ko hindi na darating pa ‘yung araw na ‘to,” sabi ni Justin. “Sa totoo lang, simula nang makita ko ulit ‘yung bracelet na ‘yan, hindi ka na nawala sa isip ko.”

“Po?” tanong ni Maurine.

“Oo, Maurine. Mahal na rin kita. Hindi ko alam kung kailan nagsimula. Siguro nagsimula ito nung gabing ‘yon na iniwan kita at natakot akong baka makita mo ‘yung kahinaan ko,” pag-amin ni Justin. “Pero lalong tumindi nang makita ko kung gaano kakahirap mag-isa at kung gaanong kagaling ‘yung anak natin. At ngayon, ngayon Maurine, ikaw ‘yung nagpapalakas sa akin,” sabi ni Justin bago hinawakan ang mukha ni Maurine. “Ikaw ‘yung nagpapatunay sa akin na kahit sirang-sira na ‘yung buhay ko, may pag-asa pa rin ako.”

“Wala akong perpektong buhay pero may perfect na nanay ang anak ko.”

“Justin…” bulong ni Maurine. At sa pagkakataong iyon, tinawag niya si Justin sa pangalan niya.

“Wala akong pakialam kung anong sasabihin ng nanay ko. Wala akong pakialam kung nawala ko man si Casey,” sabi ni Justin. “Ang mahalaga nandito ka sa tabi ko. At mahal mo ako.”

Inangat ni Justin ang sarili niya at marahang hinalikan si Maurine sa labi. Ang halik na iyon ay matagal na nilang inaasam-asam mula nang magkasama silang muli. Hindi ito halik ng pagnanasa kundi halik ng pagmamahal, pagtanggap at pag-asa.

“Justin,” sabi ni Maurine pagkatapos ng halik. “Huwag mong sabihin ‘yan. Kailangan pa nating mag-focus sa therapy ninyo. Hindi pa po kayo fully recovered.”

“Oo, Maurine, alam ko,” sagot ni Justin habang hawak ang kamay ni Maurine. “Pero ‘yung pagmamahal mo, ‘yan ang pinakamabisang gamot sa akin. Pangako ko, gagaling ako. Gagaling ako para sa’yo at para kay Mark.”

At dahil sa pag-amin na ‘yon, nagbago ang lahat. Si Maurine ay hindi na lang basta caregiver. Kasintahan na rin siya ni Justin. Mas naging masaya si Justin at mas naging mabilis ang paggaling niya. Isang araw, bumisita si Mark sa ospital. Nakita niya si Maurine na tumatawa habang pinapakain si Justin.

“Mama, ang saya niyo po ni Daddy,” sabi ni Mark.

“Oo, anak. Masaya si Mama kasi gumagaling na si Daddy,” sagot ni Maurine bago tumingin kay Justin at ngumiti.

“Daddy, gagaling po kayo ‘di ba? Sabi po ni Mama maglalaro po tayo ng basketball kapag fully recovered na po kayo,” sabi ni Mark.

“Oo, anak, pangako ‘yan ni Daddy,” sagot ni Justin. “Huwag kang mag-aalala. Gagaling ako para sa’yo.”

Ang pag-aalaga ni Maurine, ang pagmamahal niya at ang presensya ni Mark ay nagdulot ng malaking pagbabago sa kondisyon ni Justin. Ang stress niya ay unti-unting nawawala at ang vital signs niya ay bumabalik sa normal. Sa kabila ng paggaling ni Justin, si Donya Elena ay patuloy na lumalayo. Minsan siyang dumadalaw pero hindi niya kinakausap si Maurine nang maayos. Ang guilt niya para kay Casey ay mas matindi pa rin kaysa sa pagmamahal niya sa kaligayahan ni Justin.

“Maurine, huwag mo siyang pansinin,” sabi ni Justin. “Hindi niya lang talaga matanggap na imperfect na ‘yung buhay ko.”

“Okay lang po sir. Naiintindihan ko po si Donya Elena. Masakit din po talaga ‘yung ginawa ninyo kay Miss Casey,” sagot ni Maurine.

“Oo. Kaya nga Maurine, pangako ko, hindi na ako magkakamali ulit,” sabi ni Justin.

Mula noon ay mas naging seryoso si Justin sa therapy niya. Alam niyang hindi lang ang buhay niya ang nakasalalay kundi pati na rin ang future nila ni Maurine at Mark. Dahil sa mabilis na paggaling ni Justin, pinayagan na siyang umuwi. Ang kailangan na lang niya ay home care. Bago umalis sa ospital, hinawakan ni Justin ang kamay ni Maurine.

“Maurine, magsimula tayo ng panibagong buhay,” sabi ni Justin. “Gusto kong bumawi sa inyong dalawa ni Mark.”

Ngumiti naman si Maurine. “Sige po sir. Magsimula ulit tayo.”

Pagkalabas ni Justin sa ospital, hindi na siya umuwi sa mansyon nila. Nagdesisyon siyang tumira muna sa apartment ni Maurine at Mark. Bagama’t masikip ito para sa isang katulad niya, mas pinili niya ang kapayapaan at pagmamahal kaysa sa luho at guilt na nararamdaman niya sa mansyon.

“Justin, sigurado po ba kayo rito?” tanong ni Maurine habang inaayos ang mga gamit ni Justin sa isang maliit na cabinet. “Hindi po ba kayo sanay sa ganitong lugar?”

“Maurine, wala naman akong pakialam sa comfort,” sagot ni Justin habang pinipilit niyang mag-unat ng katawan. ‘Yung physical therapy niya ay nag-uumpisa pa lang. “Ang kailangan ko ay ikaw at si Mark. At dito, buong pamilya tayo.”

“Pero ‘yung nanay niyo po Justin, baka magalit siya,” sabi ni Maurine na nag-aalala.

“Hayaan mo siya. Ako ‘yung may sakit at ako ‘yung nagdedesisyon. Bawal sa akin ‘yung stress ‘di ba? ‘Yung nanay ko ‘yung pinaka-stressful na part ng buhay ko ngayon,” biro pa ni Justin na pilitang nagpapagaan ng sitwasyon.

Nagsimula ang panibagong routine ni Justin. Araw-araw si Maurine ang personal na nag-aalaga kay Justin. Sinisigurado niya na sumusunod si Justin sa diet niya, na umiinom ng mga gamot sa tamang oras at ginagawa ang light exercise niya.

“Justin, breakfast na po. Kailangan po nating kumain ng oatmeal at vegetable salad,” utos ni Maurine habang dala-dala ang isang tray ng pagkain.

“Maurine, hindi ako diet na diet. Pwede bang fried rice at longganisa naman?” reklamo ni Justin.

“Hindi po pwede. Gusto ko pong gumaling kayo. At kung gusto po ninyong makapaglaro ulit kayo ni Mark ng basketball, kailangan po ninyong sumunod,” sagot naman ni Maurine na mariin ang boses.

Ngumiti si Justin. “Okay, masusunod po pero pagalingin mo lang ako ha.”

“Opo. Gagaling po kayo,” sabi ni Maurine.

At doon naramdaman ni Justin na si Maurine ang lakas niya. Samantala nag-umpisa na si Justin na maging hands-on sa pagiging tatay ni Mark. Kinuha niya ‘yung role niya bilang Daddy ng buong puso. Isang hapon habang nagtuturo si Maurine kay Mark, dumating si Justin at umupo sa tabi ni Mark.

“Mark, anong lesson ninyo ngayon?” tanong ni Justin.

“Geometry, Daddy. Pero mahirap po intindihan ‘yung area at perimeter,” sagot ni Mark.

“Hayaan mo anak. Si Daddy mo ‘yung magtuturo sa’yo niyan. Dati paborito ko ‘yung Math. Matalino kaya ‘yung Daddy mo!” sabi ni Justin bago tumawa.

Sinimulan ni Justin ang pagtuturo kay Mark. Ang Math na dati paborito niya ay ginagamit niya ngayon para sa anak niya. Habang nagtuturo siya, nakita niya si Maurine na nakangiti at animo’y proud sa kanila.

“Ang galing mong magturo, Justin,” sabi ni Maurine pagkatapos ng study session.

“Syempre, sa anak ko pa ba ako magpapakabobo?” biro pa ni Justin. “Maurine, alam mo ngayon ko lang naramdaman ‘yung totoong purpose ng buhay ko.”

“Ano ‘yun?”

“Hindi pala ‘yung maging bilyonaryong CEO kundi ‘yung maging daddy ni Mark at maging kasama mo,” sagot ni Justin habang hawak ang kamay ni Maurine.

Ang relationship nina Justin at Maurine ay lalong naging matatag. Hindi na lang sila basta co-parents at patient at caregiver lang. Magkasintahan na sila ngayon na nagmamahalan na rin. Dahil sa kondisyon niya, hinayaan na ni Justin ang kanyang team ang mag-asikaso ng company. Si Leo, ang kanyang assistant, ang nagpapatakbo ng lahat. Pero si Justin pa rin ang may final say sa desisyon.

Isang araw, tinawagan ni Donya Elena si Justin. “Justin, hindi ka pwedeng magtagal diyan! Kailangan mong umuwi! Nasira na ‘yung image mo sa social media! Kailangan na nating ayusin ‘to!” sigaw ni Donya Elena.

“Ma, walang social media ang makakasira sa kaligayahan ko,” sagot naman ni Justin. “Mas masaya ako rito kasama ‘yung pamilya ko.”

“Pamilya? Hindi pamilya ang tawag diyan, Justin! Si Casey! Si Casey ang pamilya natin! Lumalayo ako sa’yo, Justin, dahil hindi ko kaya ‘yung konsensya ko na ako ‘yung nag-alis sa’yo sa tamang buhay. Hinayaan lang kita sa desisyon mo pero hindi ibig sabihin non na tinanggap ko ang lahat ng ginawa mo.”

“Ma, hindi mo ako inalis. Ako ang umalis at walang koneksyon ang sakit ko sa inyo ni Casey,” paliwanag ni Justin. “Kung gusto mo akong tulungan, tanggapin mo si Maurine at si Mark.”

Hindi sinagot ni Donya Elena ang sinabi ni Justin. Sa halip ay patuloy lang siyang lumayo. Ang konsensya ni Donya Elena sa nangyari kay Casey ay mas matindi pa rin kaysa sa pagmamahal niya sa anak niya.

Samantala, sinubukan ni Justin na bumawi kay Maurine sa pamamagitan ng pagbibigay ng karangalan sa kanya.

“Maurine, gusto kong gawin ang tama,” sabi ni Justin isang gabi habang nakatingin sa kalangitan mula sa bintana. “‘Yung bracelet na ‘yan. Ito ang nag-uugnay sa ating dalawa.”

“Bakit Justin?”

“Gusto kong palitan ‘yung bracelet na ‘yan ng mas maganda tsaka mas may kabuluhan. Gusto kong gawin kang Villareal. Gusto kitang pakasalan.”

Gulat na gulat si Maurine at agad siyang napatitig kay Justin. “Justin, hindi natin kailangan magpakasal agad-agad. Kailangan mo munang bumawi.”

“Hindi, Maurine. Gusto kong magpakasal tayo agad. Hindi dahil sa obligasyon o sa guilt kundi dahil mahal kita at ikaw ang gusto kong makasama habang buhay,” paliwanag ni Justin. “Gusto kong malaman ng mundo na ikaw ang babaeng pinipili ko. Kahit gaano man ka-imperfect ‘yung buhay nating pareho.”

Hindi pa fully recovered si Justin. Pero ang pag-aalay niya ng buhay niya kay Maurine ay nagbigay ng pag-asa kay Maurine. Isang hapon habang nagpapahinga si Justin sa sala at si Maurine naman ay nasa kusina at naghahanda ng dinner, biglang may nag-doorbell. Si Mark ang nagbukas ng pinto.

“Sino po ‘yan?” tanong ni Mark.

“Hello, anak. Ikaw ba si Mark?” tanong ng isang pamilyar na boses. Ang boses na ‘yon ay agad na kinilala ni Justin. Si Casey. Nagulat si Justin at nagmadaling tumayo kahit pinipigilan siya ni Maurine.

“Justin huwag ka munang tumayo. Mahina ka pa,” bulong ni Maurine pero huli na.

Nakita ni Casey si Justin na nakatayo. Maputla pa rin pero mas masigla kaysa nung huli silang magkita. Nakita rin niya si Maurine na nakatayo sa likod ni Justin.

“Casey,” sabi ni Justin na gulat na gulat.

“Hi Justin. Hi Maurine,” bati ni Casey na kalmado lang ang boses niya. Tiningnan niya si Mark. “Ikaw pala si Mark. Ang ganda ng school bag mo.”

“Salamat po Ate,” masayang sagot ni Mark.

“Mark, pumasok ka muna sa loob at maglaro. Mag-uusap lang kami sandali,” utos ni Maurine.

Nang umalis si Mark, lalong bumigat ang katahimikan. Si Casey ay nakasuot ng simple dress. Hindi na ‘yung branded clothes ang nakasanayan ni Justin.

“Anong ginagawa mo rito, Casey?” tanong ni Justin.

“Nag-aalala lang ako sa’yo Justin. Nabasa ko ‘yung balita sa business page na nag-collapse ka raw at gusto ko lang naman sanang malaman kung okay ka na,” sabi ni Casey.

“Okay na ako. Salamat sa concern mo,” sagot ni Justin. “Pero hindi mo naman kailangan pumunta pa rito.”

“Alam ko. Pero gusto ko lang sana mag-usap tayo. Alam ko na hindi ‘to tungkol sa business o sa future natin. Gusto ko lang sanang maging peaceful ‘yung ending natin,” anya bago niya tiningnan si Maurine. “Maurine, pwede ba kaming mag-usap ni Justin nang kaming dalawa lang?”

Nag-aalangan si Maurine pero tumango pa rin siya na ikinangiti naman ni Casey. “Sige po, pero please, huwag niyo po siyang i-stress-in.”

Umalis si Maurine at pumasok sa kitchen. Nang silang dalawa na lang, nagsimulang umiyak si Casey. Hindi na ‘yung galit na luha nung una kundi luha na ng kalungkutan.

“Justin, ang sakit pa rin,” pag-amin ni Casey. “Sa tuwing naaalala ko na may anak ka pala sa iba, parang sinasaksak pa rin ako. At masakit din na nararamdaman mo pa ‘yan sa simula pa lang nung gabing ‘yon.”

“Pasensya na, Casey. Alam kong walang sorry na makakapag-ayos ng lahat,” sabi ni Justin.

“Oo, wala. Pero gusto ko lang malaman mo na i-le-let go na kita ng tuluyan,” sabi pa ni Casey. “‘Yung kasal natin, ‘yung future natin, hayaan na natin ‘yon.”

Kinuha ni Casey ang isang pouch at inabot kay Justin. “Ito ‘yung wedding ring natin Justin. Ayoko na ‘tong makita pa. Gusto ko na ‘tong ibalik sa’yo. At ito ‘yung natira sa downpayment ng wedding venue. Ayoko na may utang na loob pa ako sa’yo.”

Hindi tinanggap ni Justin ang pouch at sa halip ay pinakatitigan niya lang ang dalaga na ngayon ay humihikbi lang sa harap niya. “Hindi Case, hindi mo kailangang ibalik ‘yan. Hindi mo kasalanan ang nangyari.”

“Hindi. Gusto ko malinis ang lahat kaya please tanggapin mo,” pilit ni Casey.

Nang tanggapin ni Justin ang pouch, naging kalmado si Casey. Tiningnan niya si Justin na ngayon ay mas tahimik at mas humble na. “Justin, may isa pa akong tanong sa’yo. Tungkol sa breakup natin.”

“Ano ‘yun, Case?”

“Gusto ko lang ulit marinig ‘yung confirmation mo noon. Sa mga panahong ‘yon bago ko i-let go ‘yung relationship natin. May naramdaman ka ba sa nanay ng anak mo kahit one time lang? Nag-alinlangan ka bang pakasalan ako dahil sa kanya?”

Napabuntong-hininga si Justin. Alam niya ang sagot niya ay magpapabigat sa damdamin ni Casey pero kailangan niyang maging tapat.

“Oo. Simula nang makita ko ulit si Maurine, hindi na siya nawala sa isip ko. ‘Yung guilt, ‘yung responsibility ko, ‘yung feeling na may unfinished business ako sa kanya. Oo, nag-alinlangan ako. Hindi lang dahil sa anak ko kundi dahil na-realize ko na ‘yung commitment ko sa’yo ay itinayo ko sa guilt at hindi sa pure love na sinabi ko sa’yo noon. Nangyari ‘yung one night stand na ‘yon Case. Pero simula nung gabing ‘yon hindi na siya mawala sa isip ko,” pag-amin pa ni Justin. “Pero wala akong karapatan na saktan ka.”

Tumingin si Casey kay Justin. Ang luha niya ay tumulo ulit. Pero tinanggap niya ang katotohanan. Alam niyang may part sa puso ni Justin na nabigay niya na kay Maurine limang taon na ang nakakaraan.

“Sige Justin,” sabi ni Casey na punong-puno ng sakit. “Sobra-sobra ‘yung sakit pero dahil mahal na mahal kita, i-le-let go na kita para maging masaya ka. Maging mabuting Daddy ka sa anak mo ha. Huwag mong iiwan ulit ‘yung anak mo.”

Tumango si Justin habang umiiyak. “Hindi, hindi ko na gagawin ‘yun. Salamat sa understanding mo.”

“Wala ‘yon. Ito na siguro ‘yung sacrifice ko para sa’yo,” sabi ni Casey.

Umalis si Casey. Walang closure hug. Walang kiss. Isang closure na puno ng sakit pero puno ng intensyon ng pagmamahal niya. Nang umalis si Casey, lumapit naman si Maurine kay Justin. Nakita niya lahat.

“Justin,” bulong ni Maurine.

“Okay lang ako, Maurine,” sabi ni Justin na pilit niyang naging matapang. “Ngayon tapos na ‘yung chapter namin. Wala na akong dapat itago pa. Ikaw at si Mark na lang.”

“Ang sakit para kay Miss Casey Justin,” sabi ni Maurine.

“Oo. Pero ‘yung sacrifice niya ‘yung nagbigay sa akin ng chance na bumawi sa inyo,” sabi pa ni Justin.

Ang pag-alis ni Casey ay nagbigay ng kapayapaan kay Justin. Wala na siyang fiancée na kailangang itago. Wala na siyang guilt na kailangang pasanin. Ang future niya ay nakatuon na kay Maurine at Mark. Dahil dito, mas naging mabilis ang paggaling ni Justin. Ang emotional stress niya ay agad nang nawala at ang katawan niya ay mas naging responsive sa gamutan.

Mabilis na gumaling si Justin mula nang umalis si Casey at mas naging maayos ang settlement niya sa business. Ang stress na nagdulot ng sakit niya ay tuluyan nang nawala at pinalitan ng kapayapaan na hatid ng pagmamahal nina Maurine at Mark.

Isang hapon, pumunta si Justin at si Mark sa park para maglaro ng basketball. Ang doctor niya ay nagbigay na ng go signal para sa light exercise.

“Ang galing mo, Daddy! Naka-shoot ka na!” sigaw ni Mark habang tumatawa.

“Syempre naman, anak! Gagaling ako ng tuluyan para sa’yo. Marami pa tayong lalaruin,” sagot ni Justin habang pinupunasan ang pawis niya.

Nakita ni Justin ang sigla sa sarili niya. Ang dating lalaki na palaging nakasuot ng suit ngayon ay masaya na sa T-shirts at shorts habang naglalaro sa park. Pag-uwi nila sa apartment, nakita niya si Maurine na nag-aayos ng hapagkainan. Ang apartment na dati parang kulungan para sa kanya ay ngayon bahay na napuno ng pagmamahal.

“Ang saya-saya ninyo ni Mark Justin,” sabi ni Maurine habang nakangiti.

“Oo Maurine. Gusto ko na sanang bumawi sa lahat ng taon na nawala ako,” sagot ni Justin. “Tsaka ang ganda-ganda ng pakiramdam ko kapag kasama ko kayo.”

Niyakap ni Justin si Maurine mula sa likod. “Maurine, I’m officially recovered.”

“Talaga? Salamat naman. Pero exercises pa rin po ha,” paalala ni Maurine.

“Oo, pero ibig sabihin may oras na tayo para sa next step ng buhay natin,” sabi pa ni Justin habang hawak ang kamay ni Maurine.

Kinuha ni Justin ang simpleng gold bracelet ni Maurine. Tinitigan niya ito. Ito ‘yung token ng isang gabing pagkakamali. Pero ito rin ‘yung naging tulay para magkabalikan sila.

“Maurine, gusto ko nang palitan ‘yung bracelet na ‘yan,” sabi ni Justin.

“Bakit? Hindi mo na ba gusto ‘to?” tanong ni Maurine.

“Hindi. Gusto ko, Maurine, palitan natin ng singsing,” sabi ni Justin bago lumuhod sa harap ni Maurine na gulat na gulat.

Inilabas ni Justin ang isang simpleng solitaire diamond ring. Hindi ito ‘yung pinakamahal pero galing ito sa puso niya.

“Maurine Villamor,” panimula ni Justin habang tinitingnan ang mga mata ni Maurine. “Ikaw ang nagligtas ng buhay ko. Ikaw ang nagturo sa akin ng totoong kahulugan ng pamilya. Patawarin mo ako sa lahat ng taon na nawala ako. Gusto kong maging tatay ni Mark at asawa mo habang buhay. Maurine, will you marry me?”

Napaluha si Maurine. Hindi niya inakala na mangyayari pa ang sandaling ito lalo na sa gitna ng pagpapagaling ni Justin. “Justin, hindi mo kailangang gawin ‘yan,” sabi ni Maurine habang umiiyak.

“Hindi Maurine, gusto kong gawin ‘to. Hindi dahil obligasyon ko kundi dahil mahal na mahal kita,” paliwanag pa ni Justin. “Papakasalan mo ba ako, Maurine?”

“Oo, Justin. Pakakasalan kita,” sagot ni Maurine at niyakap niya si Justin ng mahigpit. “Mahal na mahal kita.”

Isinuot ni Justin ang singsing sa daliri ni Maurine. Ang dating bracelet ay napalitan na ng singsing.

Ang problema ay si Donya Elena na patuloy na lumalayo. Nang tawagan ni Justin ang nanay niya para ibalitang engagement nila, mas lalo lang itong naging malamig sa kanya.

“Ma, magpapakasal na kami ni Maurine,” masayang balita ni Justin.

“Justin, hindi ako masaya. Alam mo ‘yan,” diretsong sabi ni Donya Elena. “Hanggang ngayon hindi ko pa rin matanggap na naghiwalay kayo ni Casey dahil lang sa one night stand na ‘yan. Hindi ko kaya ‘yung pagtingin ng mga tao sa atin.”

“Ma, huwag mo namang gawing sentro ng buhay mo ‘yung tingin ng ibang tao. Nagpapagaling ako. Gusto kong maging masaya. Gusto kong magsimula ng pamilya,” reklamo ni Justin.

“Hindi ko alam Justin. Masama pa rin ang loob ko. Lumalayo ako dahil hindi ko kaya ‘yung guilt sa paghihiwalay ninyong dalawa.”

Dahil sa reaksyon ng nanay niya, nagdesisyon si Justin na huwag munang ipilit ang nanay niya. Si Maurine at Mark ang priority niya ngayon. Nagsimula sila ni Maurine sa pagpaplano ng simple at intimate na kasal. Wala ng grand wedding na katulad ng sa kanya at ni Casey. Ang gusto nila, simple lang at puno ng pagmamahal. Habang naghahanda sila, nakita ni Justin ang lakas at pagiging masinop ni Maurine. Hindi na siya ‘yung payat na waitress na nakita niya sa restaurant. Ngayon isa na siyang matatag na babae, isang mabuting ina at isang future wife.

“Maurine, ang galing-galing mo,” sabi ni Justin. “Parang gumagaling ako ng mas mabilis dahil sa’yo.”

“Syempre Justin, gusto kitang makabawi eh,” sagot pa ni Maurine.

Naging masigla ang buhay sa maliit na apartment nina Maurine, Mark at Justin. Sa kabila ng simpleng pamumuhay, puno ito ng pagmamahalan at pag-asa. Tuluyan nang gumaling si Justin. Ang mga checkup niya ay nagpapakita na normal na ang blood pressure niya at ang kidney function niya ay bumalik na sa dati. Ang sakit niya ay tuluyan nang natalo dahil sa therapy.

Dahil sa engagement, nagsimula sila sa pagpaplano ng kasal. “Maurine, gusto ko magpakasal tayo sa isang small church. Dito lang sa Makati. Walang media, walang press,” sabi ni Justin.

“Gusto ko rin ‘yan Justin. Ang mahalaga ikakasal tayo,” sagot ni Maurine na ngayon ay mas confident na.

Nag-umpisa si Justin na bumili ng mga bagay na kailangan ni Maurine. Sa halip na magbigay ng mamahaling regalo, mas pinili niya ang mga bagay na magpapasaya sa puso ni Maurine.

“Tingnan mo ‘to Maurine. Ang ganda ng wedding gown na binili ko,” sabi ni Justin bago ipinakita ang isang simple pero eleganteng gown na binili niya sa isang boutique.

“Wow, Justin, ang ganda,” sabi ni Maurine habang tinitingnan ang gown. “Hindi mo na kailangang mag-aksaya ng pera para sa designer gown.”

“Hindi ‘to pag-aaksaya Maurine. Gusto kong maging reyna ka sa araw ng kasal natin. Kahit simple lang ‘yung wedding, dapat perfect ka,” sagot ni Justin.

Sila na mismo ni Maurine ang nag-asikaso ng lahat. Si Mark ang magiging ring bearer nila at ang lola naman ni Mark ang magiging witness nila. Low-key lang ang lahat. Ang problema si Donya Elena ay patuloy na lumalayo. Hindi pa rin niya binibisita si Justin sa apartment. Kapag tinatawagan ni Justin, puro excuses lang ang sagot nito.

Isang gabi, tumawag si Justin kay Donya Elena na seryoso ang boses. “Ma, magpapakasal na kami sa susunod na buwan. Gusto ko nandoon ka.”

“Justin. Hindi ako pwedeng pumunta,” sagot naman ni Donya Elena. “May business trip ako abroad. Hindi ko talaga kayang i-cancel.”

“Ma, magtatago ka lang ng habang buhay dahil sa guilt mo kay Casey?” tanong ni Justin na galit na galit. “Gumaling na ako, Ma. Gusto ko lang naman maging masaya.”

“Hindi Justin. Hindi mo naiintindihan. ‘Yung guilt ko? ‘Yung guilt ko sa pamilya ni Casey? Masakit na masakit anak. Hindi ko kayang makita ka na ikasal sa babaeng nagdala sa’yo sa sitwasyong ‘yan.”

“Si Maurine ‘yung nanay ng apo mo. Hindi ko siya basta-basta iniwan.”

“Alam ko pero hindi ko na kaya ‘yung consequence Justin. Lumalayo ako dahil hindi ko kaya ‘yung guilt.”

“Kung ganun Ma wala na akong magagawa pa,” sabi ni Justin na naging malungkot ang boses. “Ang gusto ko lang magkaayos tayo bago ako magpakasal.”

“Hindi ko alam Justin. Bigyan mo pa ako ng space,” sabi ni Donya Elena.

Dahil sa pag-iwas ni Donya Elena, nagdesisyon si Justin na huwag na lang itong ipilit. Ang priority niya ay si Maurine at si Mark.

Samantala, lumapit si Justin kay Maurine. “Maurine, masakit pa rin sa akin na hindi tanggapin ng nanay ko ‘yung kasal natin,” sabi ni Justin.

“Justin, okay lang. Naiintindihan ko naman si Donya Elena. Bigyan mo lang muna siya ng space,” sagot ni Maurine bago hinawakan ang kamay ni Justin.

“Sana sa future tanggapin niya tayo,” sabi ni Justin.

“Darating din tayo diyan Justin. Ang mahalaga tayo,” sagot ni Maurine bago ngumiti.

Bumili si Justin ng isang simpleng gold charm para kay Mark na eksaktong replika ng bracelet ni Maurine.

“Mark anak,” sabi ni Justin, “ito ang regalo ni Daddy para sa’yo. Ito ‘yung lucky charm natin dahil ikaw ‘yung lucky charm ni Mama at ni Daddy.”

“Wow! Salamat Daddy!” masayang sagot ni Mark.

Ang bracelet na iyon ay nagsimula bilang token ng isang gabing pagkakamali. Ngayon ay nagdala ng symbol ng family love.

Sa gitna ng mga paghahanda, nag-umpisa na si Justin na bumalik sa work ng part-time. Nagtrabaho siya mula sa apartment nila. Sinigurado niyang hindi siya magpapa-stress ulit. Isang araw, nagulat si Justin nang makita niya si Donya Elena na nag-doorbell.

“Ma?” tanong ni Justin na gulat na gulat.

“Justin, nandito ako para kausapin ka,” sabi ni Donya Elena na seryoso ang mukha. “At may gusto akong linawin bago ka magpakasal.”

Pagpasok ni Donya Elena sa apartment nina Justin at Maurine, nakaramdam agad ng tensyon. Kahit na gumagaling na si Justin at masaya na siya, nananatili ang disapproval ni Donya Elena sa bagong partner ni Justin.

“Ma, anong ginagawa mo rito? Bakit hindi ka nagpaalam?” tanong ni Justin.

“Gusto ko lang na mag-usap tayo, Justin. Kaming dalawa lang,” sabi ni Donya Elena bago tumingin kay Maurine na nasa kusina.

“Maurine, please,” sabi ni Justin.

Umalis si Maurine at dinala si Mark sa kwarto para magbigay ng privacy sa mag-ina.

“Ma, ano bang problema? Akala ko ba tinanggap mo na ‘yung engagement namin?” tanong ni Justin.

“Hindi Justin. Hindi ko pa rin tanggap,” diretsong sabi ni Donya Elena. “Ang business partners mo, ang mga board members, lahat sila nagtatanong kung bakit mo iniwan si Casey para sa… para sa waitress na ‘yan.”

“Ma, huwag mo namang tawaging waitress si Maurine. Siya ‘yung nanay ng apo mo. Siya pa ‘yung nag-alaga sa akin nung may sakit ako. Ikaw nga hindi mo man lang ako dinalaw sa ospital dahil hindi ko kaya ‘yung konsensya ko! Justin!” sigaw ni Donya Elena. “‘Yung paghihiwalay niyo ni Casey… ito ‘yung pinakamasakit na failure ko bilang ina. Akala ko perfect na ‘yung future mo pero sinira mo.”

“Ma walang perfect na buhay at hindi ako failure. Tatay ako Ma, at ikakasal ako sa babaeng mahal ko.”

Kinuha ni Donya Elena ang isang sobre mula sa handbag niya at inabot kay Justin. “Justin, ito ‘yung check para sa honeymoon niyo,” sabi ni Donya Elena. “May check din para sa trust fund ni Mark. I’m doing my part.”

“Bakit Ma? Hindi mo ba gustong hands-on na lang ako?”

“Hindi. Gusto ko maging maayos ang future mo, Justin. Pero hindi ako pwedeng pumunta sa kasal mo.”

“Bakit Ma?”

“Dahil anak hindi ko kaya,” sabi ni Donya Elena bago nagsimulang umiyak. “Hindi ko kayang tingnan si Maurine na siya ‘yung pinakasalan mo at siya ‘yung nakakuha ng lahat habang si Casey nag-iisa.”

“Ma, hindi ‘to business deal. Buhay ko ‘to. Wala namang nag-aaway dito, Ma. Si Casey hinayaan niya na ako sa gusto ko. Sana ganun ka rin.”

“Hindi mo naiintindihan, Justin. Hindi ko kayang kalimutan ‘yung nangyari kaya lumayo ako.”

“So Ma, hindi ka talaga pupunta sa kasal namin?” tanong ni Justin na malungkot na malungkot ang boses.

“Huwag kang mag-alala anak. Ipagdadasal ko kayo pero hindi ko talaga kayang umakyat sa altar at makita lahat,” sabi ni Donya Elena. “Pasensya na ha Justin. Mahal na mahal kita pero mas matindi lang talaga ‘yung konsyensya ko.”

Doon napagtanto ni Justin na wala na siyang magagawa pa. Ang nanay niya ay ang kaisa-isang tao na hindi niya na kailanman mababago ang isip.

“Sige Ma, salamat sa check,” sabi ni Justin na malamig ang boses. “Pero sana sa future magbago ang isip mo.”

Niyakap ni Donya Elena si Justin pero walang warmth ang yakap niya. “Alagaan mo ang sarili mo Justin at alagaan mo si Mark. Sige na aalis na ako.”

Umalis si Donya Elena at naiwan si Justin na malungkot. Ang perfect na kasal ay magiging perfect na pamilya pero may butas pa rin dahil sa pag-iwas ng nanay niya. Lumabas si Maurine mula sa kwarto nang makaalis ang nanay niya.

“Justin, okay ka lang ba?”

“Hindi Maurine. Masakit pa rin na hindi ako tanggap ng nanay ko,” sagot ni Justin. “Pero wala na akong magagawa pa.”

Hinawakan ni Maurine ang kamay ni Justin. “Huwag kang mag-aalala Justin. Hindi ka namin iiwanan ni Mark. Ang mahalaga tayong tatlo, buo na.”

Dumating ang araw ng kasal nina Justin at Maurine. Sinuway ni Justin ang lahat ng tradisyon ng mga Villareal. Walang media blitz, walang grand ballroom at walang hundreds na guest. Ang kasal ay ginanap sa isang tahimik at simpleng simbahan sa San Lorenzo, Makati. Ang guest list ay limitado lang. Lola ni Mark, si Leo at iilan pang close friends ni Justin na matagal nang supportive sa kanya kahit na alam nilang hiwalayan nila ni Casey.

Sa labas ng simbahan, makikita ang simple pero eleganteng setup. Mga puting callalilies at baby’s breath lang ang palamuti. Nasa altar na si Justin. Nakasuot ng simpleng gray suit. Kalmado siya. Hindi na ‘yung stress at may sakit na lalaking nakita ni Maurine. Nang bumukas ang pinto ng simbahan, tumugtog ang wedding march. Lahat ng mata ay nakatuon kay Maurine.

Si Maurine ay nakasuot ng simple white wedding gown na binili ni Justin. Sa pulso niya suot pa rin niya ang lumang gintong bracelet na may heart charm. Ang bracelet na nagsisilbing simula ng lahat. Kasama ang singsing na ngayon ay nasa daliri niya. Walang naghatid kay Maurine. Mag-isa siyang naglakad dahil siya ang nagdesisyon na huwag ng magpahatid pa.

Sa tabi ni Maurine naglalakad si Mark, ang ring bearer nila, nakasuot ng miniature tuxedo at masayang-masaya. Suot din ni Mark ang replika ng bracelet ni Maurine sa pulso niya. Nang makita ni Justin si Maurine, napuno ng luha ang mga mata niya. Hindi lang dahil sa ganda ni Maurine kundi dahil sa wakas, tapos na lahat ng hirap at pagtatago nila.

Nang makarating si Maurine sa altar, hinawakan ni Justin ang kamay niya. “Ang ganda-ganda mo Maurine,” bulong ni Justin.

“Salamat Justin,” sagot ni Maurine habang umiiyak sa tuwa.

Ang pari ay nagbigay ng homily tungkol sa forgiveness, second chances at ang kahalagahan ng pagmamahal na sumasalba. Nang dumating ang oras ng vows, naging emosyonal na si Justin.

“Maurine,” panimula ni Justin habang hawak ang kamay niya ng mahigpit. “Pangako ko, hinding-hindi ko na iiwan ang kamay na ‘to. Patawarin mo ako sa lahat ng taon na nawala ako. Patawarin mo ako sa gabing ‘yon na iniwan kita na may pera at sulat lang. Gusto kong maging asawa mo Maurine hindi dahil sa guilt kundi dahil ikaw ay nagbigay sa akin ng purpose sa buhay ko. Nang magkasakit ako, ikaw ang naging gamot ko. Ikaw ang nagturo sa akin na ‘yung totoong yaman ay hindi sa pera kundi sa pamilya. Ipinapangako ko, mamahalin kita at si Mark habang buhay.”

Napaluha naman si Maurine. “Justin,” panimula ni Maurine. “Hindi ako perpekto pero ang pagmamahal ko sa’yo ay totoo. Nang muli kitang nakita hindi man kita naalala pero naramdaman ko ‘yung utang na loob ko sa’yo. Pero nang inalagaan na kita, ‘yung utang na loob na ‘yon nawala. Hindi ako natatakot na maging asawa mo Justin. Handa akong maging Villareal at ipapangako ko na aalagaan kita at si Mark hanggang sa huling hininga ko.”

Nang magsumpaan sila, hinalikan ni Justin si Maurine. Ang halik na iyon ay ang closure sa nakaraan at ang simula ng future na meron sila.

“I now pronounce you husband and wife,” sabi ng pari.

Pagkatapos ng seremonya, nagpunta sila sa isang small garden para sa reception. Lahat ng guest ay masayang-masaya. Niyakap ni Leo si Justin. “Congratulations, sir Justin. Alam ko masaya ka na ngayon.”

“Salamat Leo. Sana happy rin ang future natin,” sagot pa ni Justin.

Hindi nga dumating si Donya Elena. Walang tawag, walang text. Ang pagtatampo niya ay mas matindi pa rin kaysa sa pagmamahal niya sa anak niya. Pero nagulat si Justin nang makita niya ang kanyang private lawyer na lumapit sa kanya.

“Sir Justin, may iniwan pong regalo si Donya Elena,” sabi ng lawyer.

“Ano ‘yon?” tanong ni Justin.

“Ito po ang mga deed ng house and lot sa Alabang. Ito po ang regalo niya sa inyo ni Miss Maurine,” paliwanag ng lawyer. “At may sulat po siya.”

Kinuha ni Justin ang sulat ng nanay niya.

“Justin, tanggapin mo ‘tong regalo ko sa inyo. Hindi ko na kayo gagambalain pa. Mahal na mahal kita, anak. Sana maging masaya ka. – Mama.”

Naiyak si Justin. Kahit na lumayo ang nanay niya, binigay pa rin niya ang blessing niya sa sarili niyang paraan. Sa gitna ng reception, habang nagtatawanan silang tatlo, si Justin, Maurine at Mark, dumating ang peace sa puso ni Justin. Nandoon man o wala ang nanay niya, nandoon naman si Maurine at si Mark.

“Maurine!” sabi ni Justin habang hawak ang kamay niya. “Tingnan mo ‘yung bracelet mo. ‘Yung bracelet na ‘yan, ‘yan ‘yung nagbigay sa atin ng second chance.”

“Oo nga eh. Hanggang ngayon hindi pa rin talaga ako makapaniwala,” sagot ni Maurine.

Mabilis na lumipas ang dalawang taon. Si Justin, Maurine at si Mark ay naninirahan na sa malaking bahay sa Alabang, ang regalong house and lot mula kay Donya Elena. Ang dating CEO na laging nakatali sa office niya, ngayon ay isa nang masayang stay-at-home dad at part-time chairman na nagtatrabaho na lang mula sa bahay. Si Maurine ay nag-resign na sa Missy’s Kitchenette pero nagbukas siya ng sarili niyang small coffee shop sa community nila bilang tribute sa lugar kung saan nagsimula ang lahat. Si Mark ay naging mas matalino at mas masaya. Ang pagiging present ni Justin sa buhay niya ay nagdulot ng malaking pagbabago. Tinatawag niya si Justin na Daddy at si Maurine naman na Mama.

Isang hapon, nakaupo si Justin sa veranda habang pinapanood si Mark na naglalaro sa hardin. Si Maurine ay lumapit sa kanya habang dala-dala ang dalawang baso ng fresh juice.

“Just light reading lang sabi ng doctor,” paalala ni Maurine habang inaabot ang juice.

“Oo, Honey. Alam ko,” sagot naman ni Justin bago hinawakan ang kamay niya. “Hindi na ako stressed at nagmamadali. ‘Yung peace na matagal kong hinahanap andito lang pala sa tabi ko.”

Tumingin si Justin sa kamay ni Maurine kung saan nakasuot ang wedding ring nila. Sa kabila nito, suot pa rin ni Maurine ang lumang gintong bracelet na may heart charm na ngayon ay mas matingkad na dahil sa pagmamahal.

“Maurine, bakit hindi mo pa rin tinatanggal ‘yung bracelet na ‘yan?” tanong ni Justin habang nakangiti.

Ngumiti si Maurine bago hinaplos ang bracelet nang marahan. “Kasi Justin, ito ‘yung symbol ng buhay natin. ‘Yung bracelet na ‘to, ito’y nagpapaalala sa akin na kahit gaano man kalaki ‘yung pagkakamali, may second chance at true love pa rin na naghihintay. At ito rin ‘yung nagpapaalala sa akin na ikaw ‘yung nagligtas sa buhay ko noon,” dagdag pa ni Maurine.

Niyakap ni Justin si Maurine. “Maurine, ikaw ‘yung true wealth ko.”

Sa kabila ng pagsasama nila, patuloy lang na umiiwas si Donya Elena. Hindi siya nagbago. Naging malamig si Donya Elena sa business at personal life niya. Pero isang araw, dumating si Leo sa bahay nina Justin.

“Sir Justin, may iniwan po si Miss Casey,” sabi ni Leo.

“Si Casey? Ano ‘yon?” tanong ni Justin.

“Isang investment po. Ipinatayo niya ng foundation na ginamit po ninyo para kay Mark,” paliwanag ni Leo. “Hindi po ito charity. Ginawa niya po ito para sa inyo ni Mark.”

May kasamang sulat ang investment ni Casey.

“Justin, hindi man ako ang napili mo pero mahal kita. Ang foundation na ‘to ay ‘yung blessing ko sa inyo. Hindi ako ka-rival ni Maurine. ‘Yung future ninyo, wini-wish ko na rin. Maging masaya ka sana Justin at maging mabuting tatay ka kay Mark.”

Naiyak si Justin. Sa huli, naging malaya na si Casey sa guilt niya at binigyan niya ng closure ang lahat.

Ang sabi nila, ang pinakamahalagang pamana raw o legacy na sinasabi nila ay hindi matatagpuan sa yaman at tagumpay sa negosyo. Matatagpuan ito sa pagmamahal at oras na ibinibigay natin sa pamilya natin. At iyon ang pinakamagandang legacy na maiiwan natin.