Ang Lihim na Nabunyag: Paanong ang “Utos” ni PBBM kay Ka Tunying ay Naglantad sa Isang Malalim at Matinding Sistema ng ‘Budget Insertion’ sa Puso ng Lehislatura
Sa isang bansa kung saan ang korapsyon ay tila isang hindi natitinag na halimaw na matagal nang gumagapang sa sistema, bawat paglalantad ng mga lihim ay nagiging pambansang usapin. Ang pinakahuling rebelasyon na nagbigay ng matinding gulat at nag-udyok ng mga seryosong tanong sa ating lipunan ay inihayag ni Anthony “Ka Tunying” Taberna. Ang kaniyang mga pahayag, na direktang inihayag kay Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM), ay nagbukas ng pinto patungo sa isang malalim na operasyon ng “budget insertion” sa Bicameral Committee (Bicam) ng ating lehislatura — isang isyung matagal nang tinatago sa mata ng nakararami.
Ito ay hindi lamang isang isyu ng pera o politika. Ito ay isang kwento ng katotohanan, isang kwento ng paghahanap ng hustisya, at isang kwento ng isang laban na pinamumunuan ng Pangulo ng bansa, si PBBM, laban sa isang malalim na sistema ng korapsyon na humahawak sa mga pondo ng bayan. Ngunit, paano nga ba nagsimula ang lahat? Ano ang tunay na nangyari sa likod ng mga pahayag ni Ka Tunying, at bakit nagalit ang Pangulo sa matinding iskandalong ito?
Ang Pagsabog: Galit ng Pangulo at ang Utos na Kumuha ng Listahan
Ang lahat ng ito ay nagsimula sa isang simpleng, ngunit matinding emosyon: ang galit ng Pangulo. Ayon kay Ka Tunying, natuklasan ni PBBM ang isang malalim na anomalya sa pambansang pondo — ang hindi tamang paglalantad at pagbawas ng pondo para sa mga flagship projects ng bansa, mga proyektong napakahalaga para sa kaunlaran ng bawat Pilipino. Kasama na dito ang mga proyektong tulad ng malalaking dam na siyang magbibigay ng benepisyo sa milyun-milyong mamamayan. Ang mga proyektong ito, na orihinal na inilaan para sa kapakanan ng nakararami, ay tila naging collateral damage ng isang mas madilim na operasyon sa loob ng ating pamahalaan.
Dahil dito, nagbigay ng direktang “utos” si Pangulong Marcos — isang utos na nagbukas sa malalim na operasyon ng “budget insertion” na nangyayari sa loob ng Bicam. Ayon kay Ka Tunying, “Galit na galit” daw ang Pangulo nang malaman niya ang mga pagbabawas sa mga proyektong ito. Bilang tugon, ipinautos ng Pangulo na kumuha ng listahan ng mga taong responsable sa mga insertion at defunding na naganap sa Bicameral Committee.
Ang Bicameral Committee at ang Lihim na Operasyon
Ang Bicameral Committee ay ang huling bahagi ng proseso sa paggawa ng batas, kung saan ang Senado at Kamara de Representantes ay nagkakasunduan sa pinal na bersyon ng General Appropriations Act (GAA), ang pambansang budget. Dito nagaganap ang mga pinaka-sensitibong pag-uusap at madalas ay hindi nakikita ng publiko. Dito rin pumasok ang mga pangalan nina Congressman JJ Suarez at Congressman Don Gonzales, na ayon kay Ka Tunying, ay siyang pangunahing kasangkot sa mga paglalagay ng “budget insertion” at pagbawas sa mga pondo ng mga proyekto ng bayan.
Ibinunyag ni Ka Tunying na hiningi niya ang listahan ng mga taong responsable sa operasyon mula kay Secretary Mina, na nag-udyok ng isang seryosong misyon. Ayon kay Ka Tunying, agad niyang hiningi ang listahan mula kay Congressman Suarez, na nagsabing siya ang nakipag-ugnayan sa mga miyembro ng House of Representatives sa isyung ito. Sa paglabas ng Malacañang, hindi siya nag-atubiling makipagkita kay Congressman Suarez at humingi ng listahan ng mga taong sangkot sa mga insertions. Sinabi ni Ka Tunying, “Walang ire-release na FLR (Final Legislative Report) kung hindi niyo ibibigay ‘yung insertion sa Bicam,” kaya’t naging standoff ang sitwasyon.
PBBM vs. Duterte: Ang Pagkakaiba ng Laban sa Korapsyon
Isa sa mga pinaka-malalim na bahagi ng rebelasyong ito ay ang paghahambing sa kasalukuyang administrasyon ni PBBM at ang nakaraang administrasyon ni dating Pangulong Duterte. Ayon sa isang tagapagsalita, sa ilalim ni Duterte, bagamat may mga pangalan ng mga korap na inilabas, hindi naman talaga nailabanan ang isyung ito ng ganap. Wala umanong naipakulong sa mga sangkot sa korapsyon noong panahon ni Duterte. Sa halip, ang administrasyon ni PBBM ay nagpakita ng isang makapangyarihang aksyon upang harapin ang isyu, na nagbigay-daan sa pagpapalabas ng mga lihim na operasyon sa loob ng Bicam.
Ayon sa tagapagsalita, kung hindi hinarap ni PBBM ang isyung ito at kung hindi niya sinimulan ang paghahanap ng mga responsable, hindi mararanasan ng buong bayan ang pagbukas ng mata sa mga lihim na nangyayari sa ating gobyerno. Sa kabila ng lahat ng pagsubok, sinabi ng tagapagsalita na si PBBM ang nagbigay ng liwanag at nagpa-“mulat na mulat” sa publiko ukol sa mga nagaganap na anomalya sa sistemang ito. Ang paghaharap na ito ay isang kritikal na hakbang na nagbibigay ng isang paalala: hindi pwedeng magpatuloy ang korapsyon nang hindi ito pinapansin.
Ang Walang Katapusang Labanan: Katotohanan laban sa Kasinungalingan
Habang ang buong bansa ay nagigising sa mga pahayag na inilabas ni Ka Tunying, muling binanggit ang mga prinsipyo ng hustisya at katotohanan. Ayon sa isang tagapagsalita, ang laban laban sa korapsyon ay hindi lamang isang pulitikal na laban kundi isang espirituwal na pakikibaka. Ginamit ng tagapagsalita ang Aklat ng Kawikaan 12:19 na nagsasaad: “Ang katotohanan ay nananatiling magpakailanman, ngunit ang kasinungalingan ay panandalian lamang.” Hindi magtatagal, aniya, at lilitaw ang lahat ng lihim na itinagong matagal.
Ang mensahe ng Juan 15:5 ay nagsasaad: “sapagkat hiwalay sa akin ay wala kayong magagawa.” Ang tunay na tagumpay laban sa korapsyon ay nakasalalay sa pananampalataya at pagsunod sa tamang prinsipyo ng pamumuno. Kung ang mga lider ng bansa ay magsasama ng katotohanan at pagkakawanggawa, makakamtan ang tunay na hustisya.
Ang Susunod na Kabanata: Sino ang Susunod na Matatamaan?

Ang tanong ngayon ng buong bayan ay: sino ang susunod na matatamaan sa malalim na operasyon ng “budget insertion”? Habang patuloy na lumalawak ang isyung ito, marami ang nag-aabang kung sino ang mga politiko o opisyal na manganganib sa kanilang posisyon sa pamahalaan. Ang mga proyektong malalaking halaga, na dati’y nagiging personal na instrumento ng ilang makapangyarihang tao, ay pinipilit ng Pangulo na ilantad. Ngayon, ang buong bayan ay gising at nag-aabang ng mga susunod na hakbang na gagawin ng gobyerno upang sugpuin ang sistemang ito.
Sa kabila ng lahat ng ito, malinaw na ang laban ni PBBM ay hindi lang laban sa mga tiwaling tao, kundi isang mas malaking laban para sa kalinisan ng sistema at katotohanan sa ating pamahalaan. Ang pagsasabi ng mga katotohanan, gaano man ito kasakit, ay nagsisilbing unang hakbang para sa pagbabago ng ating bansa.
Pangwakas: Ang Katotohanan ay Laging Lalabas
Habang ang mga detalye ng rebelasyong ito ay patuloy na lumalabas, isang bagay ang tiyak: ang katotohanan, gaano man ito kabilis ilihim, ay laging lalabas sa liwanag. At ito na nga, ang isyung ito ay magiging isang mahabang paglalakbay — isang laban na hindi matatapos sa mga pagkakulong at paghahatol lamang. Sa halip, magsisimula ito sa isang pagbabalik-loob sa katotohanan at sa tunay na mga layunin ng gobyerno: ang paglilingkod sa bayan at ang paghahanap ng tunay na hustisya.






