Tila napahiya at “nasupalpal” ang pagmamalaki ni Senate President Vicente Tito Sotto matapos itong barahin ni Senator Rodante Marcoleta kaugnay ng bagong pirmang 2026 National Budget. Habang ibinibida ni Sotto na ito na raw ang “pinakamalinis” na budget sa kasaysayan, diretsahan siyang sinagot ni Marcoleta: “Hindi ako masyadong bilib!”
“Suyod” vs. “Hapyaw”: Ang Bakbakan sa Senado
Sa gitna ng pagdiriwang ng Malacañang sa pagkakapasa ng P6.793-trilyon na budget, hindi nagpaawat si Marcoleta sa pagpuna sa kakulangan ng pagsusuri o “scrutiny” ng kanyang mga kasamahan. Ayon kay Marcoleta, nabigo ang Senado na gawin ang pangakong “susuyurin” o hihimayin ang bawat sentimo ng pondo.
“Kapag suyod, masinsin. Dapat kahit maliliit na kuto, aalisin mo. Pero ang nangyari, parang hinarap lang ang budget nang hapyaw,” banat ni Marcoleta.
Dahil dito, kabilang si Marcoleta sa mga bumoto ng “NO” sa pag-ratipika ng budget, kasama nina Senator Robin Padilla, dahil sa paniniwalang puno pa rin ito ng butas na maaaring pagmulan ng korapsyon.
2026 Budget: Malaki ang Problema?
Ano nga ba ang mga “red flags” na nakita ni Marcoleta at ng iba pang mambabatas sa 2026 Budget? Narito ang mga isyung nagpapakulo sa dugo ng publiko:
Unprogrammed Appropriations: Umaabot sa P243.4 bilyon ang unprogrammed funds—pondong nakatago at madalas na tinatawag na “dark budget” dahil hindi malinaw kung saan talaga gagamitin. Ito raw ang paboritong pagmulan ng “ghost projects.”
Ayuda Inconsistencies: Binigyang-diin ni Marcoleta ang ulat ng COA na maraming “ayuda” programs (gaya ng AICS) ang may mga undocumented disbursements at duplicate beneficiaries.
Flood Control Projects: Sa gitna ng “Cabral Files” scandal, kinuwestiyon ang bilyon-bilyong pondo para sa flood control na hanggang ngayon ay hindi nararamdaman ng taumbayan dahil sa patuloy na pagbaha.
Vico Sotto at ang “Discaya” Connection
Hindi rin nakaligtas sa usapin ang pamangkin ni Tito Sotto na si Pasig City Mayor Vico Sotto. Matatandaang si Vico ang isa sa mga unang “pumiyok” laban sa mga maanomalyang contractor (gaya ng Discaya family) na nakakakuha ng bilyon-bilyong flood control projects sa ilalim ng DPWH.
Sa kabila ng mga babala ni Vico tungkol sa sistema ng “ghost contractors,” tila nakalusot pa rin ang malalaking alokasyon para sa mga katulad na proyekto sa 2026 Budget. Ito ang dahilan kung bakit marami ang nagsasabi na “butata” ang pagiging bida-bida ng pamilya Sotto kung ang mismong pambansang budget ay hindi naman malinis ayon sa pagsusuri ni Marcoleta.
Ang Hatol ng Bayan
Habang pinupuri ng administrasyon ang 2026 Budget bilang susi sa “Bagong Pilipinas,” nananatiling alerto ang kampo nina Marcoleta at Imee Marcos. Para sa kanila, ang budget na ito ay hindi para sa serbisyo, kundi para sa “politikal na suhol” at preparasyon sa darating na 2028 elections.
Mensahe ni Marcoleta sa publiko: “Safeguards on paper are not always enough. Kailangan natin ng masinsinang pagsusuri, hindi puro bida-bida sa harap ng camera.”
