Sa mundo ng politika sa Pilipinas, bihirang makakita ng isang batang mambabatas na handang itaya ang kanyang buhay at karera para sa krusada ng transparency. Ngunit sa nakalipas na mga araw, naging sentro ng usap-apusan si Congressman Leandro Leviste matapos ang kanyang matapang at emosyonal na pagharap sa media upang tugunan ang mga isyung bumabalot sa tinaguriang “Cabral Files”—isang koleksyon ng mga dokumento na hinihinalang naglalaman ng mga ebidensya ng malawakang katiwalian sa Department of Public Works and Highways (DPWH).
Ang tensyon ay nagsimula nang lumutang ang mga ulat na si Leviste ay pinatatahimik ng mga makapangyarihang indibidwal. Sa isang press conference na puno ng damdamin, inamin ni Leviste na hindi biro ang mga banta na kanyang natatanggap. “Marami ang nagsasabi na huwag akong magsalita dahil baka kung ano ang mangyari sa akin,” aniya. Ngunit sa kabila ng takot para sa kanyang seguridad, tiniyak niya sa publiko na ang katotohanan ay hindi na maililibing. Ayon sa kongresista, ang lahat ng impormasyon ay naka-imbak sa mga USB drive na nakahandang kumalat sakaling may mangyaring masama sa kanya. Ito ay isang klasikong “dead man’s switch” na nagpapatunay kung gaano kabigat ang impormasyong kanyang hawak.
Isa sa mga pinaka-kontrobersyal na bahagi ng kanyang pahayag ay ang ugnayan niya kay Senate President Pro Tempore Ping Lacson. Bagama’t may mga pagkakataong tila nagkakaroon ng hindi pagkakaunawaan ang dalawa, pinuri pa rin ni Leviste ang pagiging “role model” ni Lacson pagdating sa paglalabas ng katotohanan. Gayunpaman, hindi naiwasan ng mambabatas na ituwid ang ilang mga “pautot” o maling impormasyon na lumabas. Mariing itinanggi ni Leviste ang balitang umiyak siya sa kanyang ina dahil sa pressure ng mga imbestigasyon. “Hindi ako ang umiyak sa nanay ko, ang nanay ko ang umiyak sa akin dahil sa pag-aalala,” paglilinaw niya. Ang detalyeng ito ay nagpapakita ng personal na bigat na dinadala ng kanyang pamilya sa gitna ng labanang ito.
Ang “Cabral Files” ay inilarawan ni Leviste bilang “tip of the iceberg” lamang. Ayon sa kanya, ang kasalukuyang alam ng publiko tungkol sa mga proyekto ng DPWH ay kakarampot lamang kumpara sa kabuuang lawak ng anomalya. Binanggit din niya na mayroong mga “insertions” at alokasyon na kinasasangkutan ng hindi bababa sa limang cabinet secretaries at ilang mga miyembro ng 19th Congress. Ito ang dahilan kung bakit marami ang nanginginig sa takot at pilit na humaharang sa kanyang pagdalo sa Blue Ribbon Committee hearing.
Bukod sa isyu ng DPWH, nagbigay din ng pahayag si Leviste tungkol sa kanyang mga interes sa negosyo, partikular na sa solar energy industry. Bilang tugon sa mga akusasyon ng conflict of interest, ipinaliwanag niya na siya ay isang “minority interest holder” na lamang at wala nang direktang management involvement sa SP New Energy Corporation. Ang kanyang pagiging transparent sa kanyang mga ownership interests ay isang hakbang upang ipakita na wala siyang itinatago at handa siyang harapin ang anumang imbestigasyon, maging ito man ay tungkol sa power industry na ayon sa kanya ay puno rin ng mga “sikretong hindi pa lumalabas.”
Sa huli, ang laban ni Cong. Leandro Leviste ay hindi lamang tungkol sa isang USB o sa isang set ng mga dokumento. Ito ay isang pagsubok sa sistema ng hustisya sa Pilipinas at sa tapang ng mga bagong lider na harapin ang mga dambuhalang sistema ng korapsyon. Habang naghihintay ang sambayanan sa susunod na hakbang ng Blue Ribbon Committee, nananatiling nakaabang ang lahat: Mapipigilan nga ba ng mga banta ang paglabas ng Cabral Files, o ito na ang magiging mitsa ng isang malaking paglilinis sa gobyerno? Isang bagay ang sigurado—ang batang Leviste ay hindi aatras, at ang publiko ay mas lalong nauuhaw sa katotohanan.
